Sağım bittikten sonra meme başının uygun bir antiseptiğe batırılması işlemidir. Bu tür maddeler FDA tarafından düzenlenen kanunlar çerçevesinde kullanılır ve satılır. Sağım sonrası meme başı sanitasyonu amacıyla kullanılan maddeler 6 grup içerisinde incelenmektedir. Bu ürünlerin kompozisyon ve formülasyonu, etki şekli, avantaj ve dezavantajları ile etkinliğinden kısaca bahsedilecektir.

1. Chlorhexidine solusyonu % 0.2-0.55

Geniş spektrumlu antimikrobiyel aktiviteye sahiptir ve meme başında uzun süre kalıcı etki gösterir. Ticari preparatlarına boya karıştırılarak teat-dipping yapıldığı kolayca izlenebilir. Gliserin katılarak irritasyonu minimuma indirilebilir. Etki şekli, bakteri hücre yüzeyine tutunarak pH’yı yükseltir. Bakteri hücresinin ölümü, hücresel makromoleküllerin pretipitasyonu sonucudur. Önemli avantajları; geniş spektrumlu olması (gram negatif, pozitif ve diğer mikroorganizmalara etkilidir), germisidal aktivitesinde azalmanın diğerlerine nazaran daha sınırlı olması, kalıcı etki göstermesi ve bazı çevresel mikroorganizmalara da etki göstermesidir. Memede yeni enfeksiyon oranını belirli ölçüde azaltabilmektedir.

2. Iodophore solusyonu % 0.1-1.0 (5.000-10.000 ppm iyodine)

Etkinliği ve güvenilirliği en iyi bilinen teat-dipping formülasyonudur.

Kompozisyon ve formülasyonu

İodofor, iodin’in bir kombinasyonudur.

Etki Şekli

İodofor formülasyonları mikropları kimyasal olarak tahrip eder. Etki şekli biyolojik değildir. Bakteriyi oksidasyon-redüksiyon mekanizması ile tamamen tahrip eder (yakar) ve öldürücü etkisi çok hızlıdır.

Güvenililirliği

Nisbetene nontoksik olarak kabul edilir fakat mutlaka açıklamaları doğrultusunda kullanılmalıdır. Çünkü bazen irritasyonlar ortaya çıkabilir.

Avantaj ve Dezavantajları

İodine, tentürdiyot veya iodofor formlarında uzun etkili antiseptik ve dezenfektan olarak bilinir. Vejetatif bakterilere, mantarlara, viruslara ve bakteri sporlarına karşı antimikrobiyel aktivitesi güçlü ve geniştir. Elemental iodine’nin yalnız başına kullanılmasında güçlük oluşturan bazı özellikleri vardır. Bunlar ; 1. Suda az çözünür, 2. Alkolik solüsyonları irritandır, 3. Kullanıldığı yüzeyleri boyar, 4. Hoş olmayan kekre bir kokusu vardır. Bu problemler solubilize ajanlarla veya iodofor bileşikleri şeklindeki taşıyıcı moleküllerle iodininin kombinasyonu yapılarak azaltılabilir. İodoforlar bakteriyel aktiviteyi artırıcı etkiye sahiptir ve buharlaşma süresini düşürerek koku ve boyama etkisini azaltır. Ve suda geniş aralıklı stabil dilisyonlarının elde edilmesi mümkün olur. İodoforlar deri için nisbeten non-irritandır.  İodoforların renk bırakması çiftlik kullanımlarında avantaj olarak sayılabilir. Çünkü iodofor ile teat dipping yapılan meme başları kolayca görülüp izlenebilir.

İodin etki şekli ile şeçici değildir. Temas ettiği herhangi materyal ile iodinasyona girer. Bu yüzden (böylece) diğer germisitlerde olabileceği gibi oldukça geniş aralık gösteren organik materyaller tarafından iyot aktivitesi etkilenir. Bu problem formülasyona yeterli iodin konularak azaltılabilir.

Etkinliği

Meme başı sanitasyonunda iodoforun etkinliği yoğun şekilde araştırılmıştır. Bu gruptaki ürünler, mastitislerde en sık izole edilen Stap aureus ve Strep agalactia ile oluşabilen yeni meme içi enfeksiyonları önlemede (etkili bir şekilde kontrol altına almada) yeterli etkiyi göstermektedir. Çevresel patojenlere karşı koruma etkisi, birçok germisidal formülasyonlarda olduğu gibi nispeten şüphelidir

3. Quarternary amonyum bileşikleri % 0.5

Etil ve izopropionil alkol içerisindeki sunulurlar. Lanolin ve gliserin ile kombinasyon şeklinde uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Antimikrobiyel etki şekli tam olarak açıklanmamasına karşın; hücre proteininin denaturasyonu, enzim aktivitesini inhibisyonu ve hücre membran permabilitesini bozma şeklindedir. Çevresel etkilerle kolayca bozulabilirler. Meme içi yeni enfeksiyon oranını büyük ölçüde azaltmaktadır.

4. LDBSA (Linear Dodecil Benzen Sulfonic Acit) % 2.0

Organik asittir ve bir emollient (yumuşatıcı) kullanılarak formüle edilir. Az irritan, daha az kalıcı özellikte ve etki mekanizması tam olarak açıklanamamasına karşılık, proteinlerin genel denaturasyonu, esansiyel enzimlerin inaktivasyonu ve hücre membranına zarar verip permabiliteyi bozarak etki göstermektedir.

Önemli avantajı dokuları boyamaz ve organik materyallere karşı toleranslıdır. Diğerlerine nazaran daha az irritan ve nontoksiktir. Gram pozitif (S. aureus ve S. agalactia), gram negatif bakterilere ve mayaları elimine etmek için kullanılmasına rağmen S. aureus‘a karşı etkisiz olduğu da bildirilmiştir.  Dezavantajı pH 3.5-4.0’den yukarı olduğunda gram negatif bakterilere (E. Coli) etkisiz kalmaktadır.

5. Fiziksel Bariyerler

Bu amaç için latex veya akrilik latex temel ürün sayılmaktadır. Fiziksel bariyer özelliği taşıyan maddeler Coliform mastitisler için geliştirilmiştir. Latex tipi ürünler nonirritan ve düşük toksisiteye sahiptirler. Ancak uygulama sonrası sağım esnasında uzaklaştırılmaları silme ve ovmayı gerektirir. Bunun sütün indirilmesinde kolaylık sağladığı söylenebilir. Kalıntılarının süte geçmesi filtrasyon sistemine sahip sağım ünitelerinde mümkün gözükmemektedir. Fiziksel bariyer kullanılan sürülerde Coliformlar tarafından oluşturulan meme içi enfeksiyon oranı büyük ölçüde azaltılabilir. Diğer mastitis etkenleri için aynı şey söylenemez. Son yıllarda bazı fiziksel ürünleri dezenfektanlarla kombinasyon şeklinde sunulmaktadır. Bunlara örnek, polimer jel içerisinde çözünebilen klorin dioksit veya klorous asit’in hem dezenfektan hem de fiziksel bariyer özelliği gösterdiği bildirilmiştir. Uzun etkili fiziksel bariyerler, Coli mastitislerin insidansının yüksek olduğu sürülerde, kuru dönemin başında veya doğumdan hemen sonra da kullanılabilir.

6. Sodyum hipoklorit solusyonu % 4 (sodyum hipoklorit miktarı %0.05ten az olmalı)

Çok ucuz olması nedeniyle tercih edilir. Çok güçlü oksidatif ajandır ve proteinleri büyük oranda inaktive eder. Ancak kötü kokuda olması ve organik materyaller tarafından inaktive edilmesi nedeniyle resmi olarak tavsiye edilmemektedir. Ayrıca solusyonun hazırlanması esnasında meme başları ve sağımcının elleri için her zaman irritasyon riski taşır.

7. Hidrojen Peroksit (%3)

Hidrojen peroksidin teat-dipping amacıyla kullanılabileceğini savununlar vardır. Kısa süreli germisidal etkiye sahiptir. Hidrojen peroksit katalaz’ın bulunduğu yara veya mukoz membranlara uygulandığında oksijeni serbest bırakır. Oksijen, organizmaların protein yapısında geriye dönüşümsüz tahribat yapar. Ayrıca köpürerek doku artıklarını mekanik olarak uzaklaştırır, temizler ve kötü kokuları yok eder. Dokulara penetre olmadığı için antimikrobiyel etkisi kısa süreli ve sınırlıdır. %3’lük solusyonu kullanılır.

* Teat-dipping işlemi diğer 5 madde ile birlikte yapıldığında yeni enfeksiyon ihtimali % 50-80 oranında azalabilir.

* Teat-dipping’in Faydaları

• Sağımdan sonra meme başında ince bir tabaka halinde kalarak ve meme başı deliği çevresinde biriken süt kalıntılarını yıkayarak meme başında mikropların üremesi için uygun olan ortamı yok eder.
• Meme başı ve dış deliğini dezenfekte ederek bulaşmaları önler.
• Bütün meme başı kanalında mikropların yerleşmelerine engel olur.
• Meme başında gözle görülen veya görülmeyen tüm yaraları iyileştirir.
• Zararlı sinek ve böceklerin memeye yaklaşmasını önler.
• Mastitisin bir sürüde hayvandan hayvana bulaşmasına engel olur.
• Meme başlarının sertliğini giderip yumuşatır ve sağımı kolaylaştırır, böylece memelerin hırpalanmasını önler

Gelen Aramalar:

EKLENME TARİHİ

Bu haber 29 Ekim 2010, 22:24 tarihinde eklendi.

KATEGORİ

Meme

OKUNMA

Bu Haber 197 Kez Okunmuş..

PAYLAŞ

YORUM YAZIN