Tanım: EPİDEMİOLOJİ = nüfus- popülasyon (demos) üstü (epi) bilim (logos) .

“Popülasyon içerisinde hastalıklar ve hastalığı belirleyici unsurlar ile ilgili verilerin toplanması ve yorumlanması ile söz konusu veriden biyolojik sonuçların çıkartılması” (Thrusfield)

“Popülasyon içerisinde hastalık bilimi ” (Schwabe, Riemann ve Franti)

“Bir popülasyon içerisinde fizyolojik bir durum, bir hastalık ya da enfeksiyon sürecinde, sıklığı ve dağılımı belirleyen çeşitli faktörler arasındaki ilişkinin araştırılması” (Putt, Maxcy’den uyarlanarak)

“Veteriner epidemioloji, veterinerlik bilimi ve matematik ile beraber ekolojiden başka bir şey değildir. “ (Levine’den sonra, 1990).

“Epidemioloji Popülasyonlar içerisinde sağlığın ve hastalıkların sıklığının, dağılımının ve belirleyicilerinin araştırılması olarak tanımlanabilir.” (Martin, Meek ve Willeberg)

Son tanım araştırılacak olursa:

-     Hastalığın sıklığı ve dağılımı: Bir hastalığın etiolojisine ilişkin ipuçları genellikle hastalığın dağılımından elde edilir. Hangi hayvanların etkilendiğine ve bir hastalığın nerede ve ne zaman şekillendiğine ilişkin bilgiler genellikle hastalığın nedenleri ile ilgili olarak anlam ifade etmektedir.

Hastalık Nedir?

-     Vücudun ya da vücudun bir organının bir bölgesinin fonksiyonlarının bozulması ya da engellenmesi durumu. (S.O.E.D.)

-     Klinik hastalık, bir ya da birden fazla kişinin duyuları ile tespit edilebilen vücudun fonksiyon bozukluğu durumudur.

Sub- klinik hastalık sadece seçilmiş laboratuar testleri ile ya da diagnostik araçlar ile tespit edilebilen bir vücut fonksiyonu ve /veya anatomik anormallik halidir. (Martin, Meek ve Willeberg)

Sağlıklı olma durumu ile hastalıklı olma durumu arasında belirgin bir ayırım mevcut değildir ve epidemioloji sadece hastalığa neden olan faktörler ile değil, aynı zamanda sağlığa neden olan faktörler ile ilgili olmalıdır.

Veteriner hekimlikte prodüktivite genellikle sağlığın vekili bir ölçüt olarak kullanılmaktadır. Çiftlik hayvanı popülasyonlarında, bir hastalığın mevcut olup olmadığından ziyade hastalığın oluştuğu sıklık ile hastalığın prodüktiviteye olan etkileri daha önemlidir. Söz konusu hastalık belirli bir popülasyonda potansiyel prodüktiviteyi azaltabildiği halde, üretimi sınırlayan en önemli faktör olmayabilir de. Çoğu durumda, verimlilik üzerinde idare, bakım, besleme gibi diğer faktörlerin ayrı ayrı ya da bir arada daha büyük etkileri vardır.

Evcil hayvanlarda, klinik hastalıklar nedeniyle oluşan “gözle görünür” ekonomik kayıplar genellikle, sub- klinik hastalıklar nedeniyle oluşan “gözle görünmeyen kayıplardan ve örneğin idari eksiklikler nedeniyle oluşan gerçekleştirilmemiş potansiyel kayıplarından daha düşüktür.

Hastalığı belirleyici unsurlarının (nedenler) bir kısmının resmen tanımlanması gerekli olacaktır. Bu sağlıklı ve hastalıklı bireylerin özelliklerinin resmen karşılaştırılması ile ya da hastalığın nispeten daha yüksek sıklıkta görüldüğü grupların özellikleri ile hastalığın hiç görülmediği ya da düşük sıklıkta görüldüğü grupların özelliklerinin karşılaştırılması ile yapılabilir.

Hastalığı belirleyici unsurlar (nedenler) değiştirildikleri zaman hastalığın sıklığında ya da özelliklerinde değişiklik meydana getiren faktörlerdir.

Not: Bir çok faktör mevcut olduğundan (konak faktörleri, etmen faktörleri, çevresel faktörler), çok az hastalığın tek bir nedeni vardır.

Popülasyon hastalığın oluştuğu herhangi bir grup, sürü ya da topluluktur.

Hastalığın patogenezi ile ilgili olan iç faktörlere karşıt olarak, çoğu hastalığı belirleyici unsur, hayvana dışarıdan etki etmektedir. Hastalığın olası (farz edilen) nedenleri etkene maruz kalmak ya da risk faktörleri (veya bağımsız, haberci ya da açıklayıcı değişkenler) olarak tanımlanabilir. Sağlık (ya da prodüktivite) ya da hastalığın oluşması gibi tahmin edilen etki sonuç olarak (ya da cevap, bağımsız değişken) adlandırılmaktadır.

EKLENME TARİHİ

Bu haber 01 Ekim 2010, 22:24 tarihinde eklendi.

KATEGORİ

Epidemioloji

OKUNMA

Bu Haber 150 Kez Okunmuş..

PAYLAŞ

YORUM YAZIN