Hayvan başına verimi artırmanın, hayvanın yaşadığı çevreyi ve hayvanı iyileştirmek üzere iki yolu vardır. Bu iki yolun da amaca uygun kullanılabilmesi, sürü yönetiminde doğru ve yerinde kararlar verilebilmesi, damızlık seçiminin isabetli yapılabilmesi için sürü ve hayvanlar hakkında yeterli ve doğru bilgiye sahip olmak gerekir. Bu amaçlara hizmet edecek bilgileri toplama ve bunları saklama işine kayıt tutma denir.

Bir süt sığırı işletmesinde kayıt tutulmasının en önemli yararı, mevcut kayıtların hem her bir ineğin hem de tüm sürünün durumu hakkında günlük ve uzun vadeli bilgiler vermesi ve işletme sahibi ya da yöneticisine gelecek için planlar yapma olanağı sağlamasıdır.

Üzerinde durulan özellik ne olursa olsun, iyi bir kayıt tutma düzeni, mümkün olduğu kadar basit, gerekli bilgileri içeren, doğru, günü gününe işlenmiş, kolay ve az zaman alıcı olmalıdır.

Bir işletmede temel olarak aşağıdaki kayıtlar tutulmalıdır :

1. Doğan Buzağılara İlişkin Bilgiler :

• Buzağının doğum tarihi
• Doğum tipi ( normal-zor )
• Doğum şekli ( tekiz-ikiz vs. )
• Kendi numarası-Adı
• Ana ve Baba numarası-Adı
• Doğum Ağırlığı

Hayvanların doğum tarihlerini bilirsek sürümüz için planlamayı daha rahat yapabilir, ana ve babasının kulak numarası sayesinde bir bilgiye ihtiyaç duyulduğunda kolayca ulaşabiliriz.

2.  Buzağılayan İneklere İlişkin Bilgiler :

• Buzağılama tarihi
• Buzağılama tipi (normal-zor)
• Buzağılama şekli (tekiz, ikiz, vs.)

Hayvanlarımızın doğurma tarihlerinin kayıt edilmesinin yararı, buzağılama sonrası tohumlama zamanının gelip gelmediğinin tespit edilmesi ve doğum sonrası en geç100 gün içerisinde hayvanın tekrar gebe kalmasının sağlanmasıdır.

3.Tohumlamaya İlişkin Bilgiler :

• Tohumlanan hayvanın numarası
• Tohumlayan boğanın adı
• Tohumlayan boğanın numarası
• Tohumlama tarihi
• Tohumlama sayısı
• Tohumlayıcının adı, soyadı ve kodu

Tohumlanan hayvanlarımızın mutlaka tohumlanma tarihlerini kayıt etmeliyiz. Böylece hayvanın gebe kalmaması halinde yeniden kızgınlık göstereceği günleri (tohumlama tarihinden itibaren 17-21 gün sonrası) tahmin edebiliriz.Hayvanlar tohumlandıktan 2-3 ay sonra gebelik kontrolü yapılmalıdır. Hayvanın gebe kalması halinde de kuruya çıkarılacağı tarih (tohumlama tarihinden 200 – 210 gün sonrası) ve tahmini doğurma tarihi   (tohumlamadan 280 –285 gün sonrası) bilinmiş olur. Tohumlamada kullanılan boğanın hangi boğa olduğu bilindiğinde doğan yavrunun durumu ile boğa arasında ilişki kurularak o boğayı tekrar kullanıp kullanmamak hakkında karar verilebilir.

4.Sürüden Çıkarılan Hayvanlar İçin Tutulan Kayıtlar :

• Hayvanın numarası
• Sürüden çıkış tarihi
• Sürüden çıkış nedeni (Damızlık satış, kasaplık satış,        ölüm, vb.)

Bu kayıtların elimizde bulunması sayesinde sürümüzde bir sonraki dönem planlamasını daha iyi yapabiliriz. Sürü mevcudiyetini muhafaza etmek veya sürümüzde herhangi bir genişleme veya daralma yapmak istiyorsak bu tuttuğumuz kayıtlardan yararlanabiliriz.

5.Çeşitli Dönemlerdeki Canlı Ağırlıklar ( Doğum, sütten kesim, 6.ay, 1 yaş, ilkine tohumlanma ağırlığı vb. ) :

Hayvanlarımızın belirli dönemlerdeki ağırlıklarını saptayabilirsek, hayvanların gelişme durumlarını yakından izler ve yemlememizi bu elde ettiğimiz veriler doğrultusunda yaparız. Böylece hayvanların aşırı yağlanmalarını veya kondisyonlarının düşüklüğünü de önlemiş oluruz.

6.Süt Verim Miktarı (Gerektiğinde yağ, protein ve kuru madde oranları) :

Sağmal ineğin bir sağım döneminde (laktasyon) verdiği süt miktarı, belirli aralıklarla yapılan ölçümlerden elde edilen bilgiler kullanılarak bulunmaya çalışılır. Bu amaçla genellikle 15 günde bir veya ayda bir bütün ineklerin süt verimleri ölçülür. Kontrol sağımı olarak adlandırılan bu uygulamayla elde edilen değerlerden de laktasyon verimi tahmin edilebilir.

Bu bilgiler başta yemlemede ve sürü yönetiminde bize yardımcı olur. Hayvanların ne kadar süt verdiğini bilirsek yemlememizi ona göre düzenleriz, düşük süt verenlere fazladan yemleme yapmayız, yüksek süt verimli hayvanlara da kapasitelerinden tam yararlanabileceğimiz miktarda yem verip, en ekonomik şekilde en yüksek süt verimi sağlarız. Sürümüzün düşük verimli ineklerini zaman içerisinde sürüden çıkararak zamanla sürümüzün süt verimi yüksek ineklerden oluşmasını sağlarız.

7.Kuruya Çıkarma Tarihi :

Hayvanlarımızın hangi tarihte yapılan tohumlamadan gebe kaldığı bilindiğinde kuruya çıkarılacağı tarih (doğuma sekiz hafta kala) tespit edilerek bu dönemdeki besleme programı uygulamaya geçilmelidir.

8.Sağlık Bilgileri (Aşılama, hastalık, tedavi vb.) :

Hayvanların aşılandıkları tarihleri kayıt etmiş olmamız aşıların tekrarının gerektiği tarihi saptamamızı sağlar.

Temel olarak süt sığırlarında uygulanan aşılama programı ve tekrarlanma aralıkları şöyledir :

• Brucella : 4 – 8 aylık dişilere uygulanır. Ömürleri boyunca bir kere bu aşı yapılır.
• Şap         : 4 – 6 aylıkken ilk aşılama, 4 ay sonra 2. aşılama yapılır ve 6 ayda bir rutin olarak hayvanlar aşılanır.
• Triangle  : Hayvanlara yılda bir defa uygulanır.
• Şarbon    : 4 aylık yaştan büyüklere yılda bir defa uygulanır.
• Yanıkara : 4 aylık yaştan büyüklere yılda bir defa uygulanır.

Hayvanlara koruma veya tedavi amaçlı yapılan tüm uygulamaların kayıtları tutulmalıdır. Herhangi bir hastalığın çıkması durumunda o hayvanın geçmişine bakarak uygulanacak tedaviye daha rahat karar verilebilir.

9.Yem Ve Yemlemeye Ait Bilgiler :

Uyguladığımız yemleme düzenine göre hayvanlarımıza verdiğimiz yem maddelerinin miktarı mutlaka kayıtlı olmalıdır. Bu bizim her hayvanımıza bir günde ne kadar kuru ot, ne kadar silaj, ne kadar fabrika yemi v.b. verdiğimizi bilmemizi sağlar. Böylece ihtiyacımız olan yem miktarını tespit eder, hazırlıklarımızı ona göre yaparız.

Bu sıralanan bilgilerin yararlı olması, doğru ve zamanında elde edilmiş olmalarına bağlıdır. Bu da bilgi toplama yollarını bilmek, doğru ölçü ve tartı aleti kullanmak ve bilgi toplamayı işletmenin önemli işleri arasında görmekle mümkündür.

Gelen Aramalar:

EKLENME TARİHİ

Bu haber 15 Eylül 2010, 22:24 tarihinde eklendi.

KATEGORİ

Zootekni

OKUNMA

Bu Haber 537 Kez Okunmuş..

PAYLAŞ

YORUM YAZIN