Kaynaklar

• Veteriner Nöroloji
• Small Animal neurology
• Large Animal Neurology

Sinir sisteminin Anatomik yapısı

• Serebrum
• Serebellum
• Beyin kökü (M.oblangata) ve kraniyal sinirler
• Spinal kort
• Periferal sinirler

Sinir sisteminin histolojik yapısı

• Nöronlar

-Aksonlar

-Dentritler

• Glia hücreleri

-Mikroglia hücreleri

-Oligadendroglia hücreleri

-Astrositler

Sinir sisteminin fizyolojik yapısı

• Merkezi sinir sistemi
• Perifer sinir sistemi

Sinir Sistemi Hastalıkları

• İntrakraniyal (serebrum, serebellum ve medulla oblangata) ve

ekstrakraniyal (kraniyal sinir, spinal kort ve periferal sinir) bozuklukları

• Senzorik ve motor sinir bozuklukları
• Gri ve beyaz madde bozuklukları
• Anomalik, konjenital, dejeneratif, neoplastik, toksik ve vaskuler bozuklukları
• Biyolojik veya bilinmeyen bozuklukları

Sinir sisteminin bölgesel hastalıklarında gözlenen bulgular

Serebrum                                                   Serebellum

-Mental bozukluk,                                        -Ataksi

-Görme bozukluğu,                                     -Tremor

-Takatsizlik,                                                 -Nistagmus,

-Konvülsiyon,                                              -Başın eğik tutulması

-Dönme                                                       -Savunma yetersizliği

-Anormal duruş bozukluğu

Beyin Kökü                                               Spinal Kord

-Kraniyal sinir  yetersizliği                           -Halsizlik

-Nistagmus                                                 -Anormal duruş

-Takatsizlik                                                 -Ağrı

-Anormal duruş vaziyetleri                         -Spinal refleks artışı

-Ataksi                                                       -Sidik kesesi ve barsak paralizi

-Mental bozukluk

-Solunum ve kardiyak yetmezlik

-Tortikollis veya opistotonus

-Dönme

Periferal sinir

-Halsizlik

-Spinal refleks kaybı

-Hipotoni

-Kaslarda  atrofi

Hastalığın Nedenleri

• Enfeksiyöz  nedenler
• Metabolik bozukluklar
• Vitamin ve iz element yetersizliği
• Toksinler
• Konjenital bozukluklar
• Travmalar
• Vasküler bozukluklar
• Kitlesel oluşumlar

Semptomlar

• Davranış değişiklikleri
• Anormal duruş
• Hiperestazi
• Ataksi
• Nöbet
• Baş bölgesinde deviasyon
• Görme bozuklukları
• Dönme
• Konvülziyonlar
• Kraniyal sinir yetmezlik belirtileri
• Depresyon
• Tepki azalması
• Takatsizlik
• Refleks kayıpları
• Parezis veya paraliz
• Ölüm

Teşhis Yöntemleri

• Genel muayene yöntemi
• Kraniyal sinirlerin muayenesi
• Serebrospinal sıvının muayenesi
• Sinir sisteminin aygıtsal muayenesi
• Kan ve idrar muayenesi

Genel Muayene Yöntemi

• Anamnez
• Mentalitenin kontrolu
• Başın pozisyonu
• Ayakta duruş pozisyonu
• Yürüyüşün kontrolu
• Reflekslerin kontrolu

Kraniyal Sinirlerin Muayenesi

• Olfaktör            sinir muayenesi
• Optik                   “             “
• Okulamatör         “             “
• Trigeminal           “             “
• Fasiyal                “             “
• Vestibulo-kok.     “             “
• Glossofarengiyal “             “
• Hipoglossi           “             “

Aygıtsal Muayene Teknikleri

• Elektroensefalografi (EEG)
• Elektronöromiyografi (ENMG)
• Elektromiyografi (EMG)
• Transkraniyal Doppler (TCD)
• Nöroradyolojik muayene

-          Röntgen muayenesi

-          Bilgisayarlı Tomografi (BT)

-          Manyetik Rezonans (EMR)

• Kas biyopsisi

Serebrospinal Sıvının Muayenesi

• Fiziksel muayene
• Kimyasal muayene
• Sitolojik muayene
• Enzimatik muayene
• Mikrobiyolojik muayene
• Sıvı basıncının ölçülmesi

Tedavi Prensipleri

• Enfeksiyonun kontrolü
• Yangının giderilmesi
• Ödemin giderilmesi
• Kas spazmının çözülmesi
• Nöbetlerin kontrolü
• Bakım ve besleme

YAYGIN GÖRÜLEN HASTALIKLAR VE AYIRICI TANI

• Kuduz
• Listeriozis
• Tetanoz
• Botilismus
• Delibaş  hastalığı (Coenuriazis)
• Cerebrokortikal nekroz (CCN, Poliensefalomalasi)

Kuduz

• Davranış değişikliği
• Sürekli havayı koklama
• Aşırı sinirlik
• Sürekli böğürme
• İnsan ve hayvanlara saldırma
• Gözler büyümüş
• Ağızda salya
• Sık sık defakasyon pozisyonu alma (tenesmus)

ve rektumda gaz birikimi

• Paraliz ve ölüm

Listeriozis (Silaj Göz)

• Yüksek ateş, durgunluk
• Şiddetli konjuktivit
• Sallantılı yürüyüş
• Başı duvara dayama
• Yıldız sayma (koyunlarda), tortikollis, opistotonus
• Dil,  dudak ve yanaklarda felç
• Görme bozukluğu
• Kendi etrafın dönme
• Abort
• Koma ve ölüm

Tetanoz

• Yüksek ateş
• Disfaji ve pityalizm
• Hiperestazi
• Vücut kaslarında  sertleşme
• Tutuk yürüyüş, yanlara dönmede güçlük
• Atlama pozisyonu
• Çene kilitlenmesi (lokjaw)
• Timpani (sığırlarda)
• Palpebra tersiya’nın göz üzerine düşme (atlarda)

Botilismus

• İlk önce çiğneme ve yutma hareketinde güçlük
• Dil, masseter ve yutak kaslarında felç
• Aşırı salivasyon
• Göz kapaklarında felç
• Sallantılı yürüyüş
• Tüm vücutta generalize felç
• Ölüm

Coenuriazis (Delibaş Hastalığı)

1.Akut meningoensefalit formu

• Sürüden ayrılma, durgunluk,sallantılı yürüyüş,
• İştahsızlık, tortikollis ve başı bir yere dayama

2.Hastalığa özgü dönme formu

• Durgunluk, sürüden ayrılma, sendeleme, körlük,
• Başı bir yere yaslayarak durma,
• Hastalığa özgü kendi etrafında dönme

Serebrokortikal Nekroz(CCN, Poliensefalomalasi)

• 2-24 aylık genç hayvanlarda gözlenir
• İlk dönemlerde iştahsızlık, diş gıcırdatma, aşırı duyarlılık,

kas titremeleri, dudak ve gözlerde seyrime,

• Körlük, ataksi, engellere çarpma, opistotonus veya tortikollis
• Baş gergin ve omurgalar dik gelecek şekilde yıldız sayma hareketleri
• Daire çizerek yürüme
• İlerleyen dönemlerde  paraliz ve ölüm

SİNİR SİSTEMİNİN KONJENİTAL BOZUKLUKLARI

• Çevresel nedenler
• Kalıtsal faktörler
• Beslenme yetersizlikleri
• Enfeksiyöz nedenler
• Metabolik  nedenler
• Enzim yetersizlikleri

Serebrum’un konjenital bozuklukları

• Hidrosefalus
• Lissensefali
• Anensefali
• Mikronsefalus
• Meningoensefalosel

Serebellum’un konjenital bozuklukları

• Serebellar hipolazi
• Serebellar kortikal abiotrofi
• Serebellar malformasyon
• Shaker calf sendromu
• Serebellar ataksi

Spinal kort’un konjenital anomalileri

• Vertebral anomaliler (spina bifida)
• Myelodisplazi
• Spinal muskuler atrofi
• Kalıtsal konjenital myoklonus
• Dandy walker sendromu
• Doddler sendromu

LİZOZOMAL DEPOLAMA HASTALIĞI

• Nöronlarda lipit benzeri madde birikimi ile karakterize bozukluklar

(gangliosidozis, spingomyelinozis, seroid lipofussinozis, glikoserebrosidozis)

• Myelin defekti ile karekterize bozukluklar (Fusasidozis)
• Nöronlarda aşırı glikoz birikimi ile karakterize  bozukluklar

(Mannisidozis, glikoprotienozis)

EPİLEPSİ

• Primer epilepsi
• Semptomatik epilepsi
• Replaktorik epilepsi

Semptomlar, Tanı ve Tedavi

• Antikonvülzanlar

BEYİNDE KAN VE OKSİJEN AZLIĞINA BAĞLI GELİŞEN
HASTALIKLAR

• Beyin anemisi
• Beyin hiperemisi
• Beyin ödemi
• Beyin kanaması
• Güneş ve ısı çarpması
• Beyin Tümörü

BEYİN ANEMİSİ

• Akut
• Kronik

Semptomlar

• Akut olaylarda çevreyle ilişkide azalma, ayakta durmada zorlanma
• Sendeleme, bayılma, yere düşme, püpillar dilatasyon
• Dolaşım ve solunum düzensizliği, koma
• Kronik olaylarda düşkünlük, hiperestazi ve kasılmalar

Tedavi

• Dolaşımı düzenlemek
• Kan nakli
• Sıvı-elektrolit uygulaması
• Anemi’ye yönelik uygulamalar

BEYİN HİPEREMİSİ

Aktif form

• Aşırı fiziksel uyarımlar
• Yangısal olaylar

Pasif Form

• Kalp hastalıkları
• Akciğer hastalıkları
• Vena jugularis’in basınç altında kalması
• Boğulma

Semptomlar

Akut form

• Baş bölgesinde ısı artışı
• Mukozalarda hiperemi
• Hiperestazi,titreme, konvülsiyonlar

Pasif form

• Durgunluk, sallantılı yürüyüş
• Uyku hali
• Solunum güçlüğü
• Kalp ve dolaşım bozukluğu
• Siyanoz

Tedavi

• Hastalar sesiz ve sakin yere alınır
• Aktif hiperemide  baş bölgesine soğuk su ve

buz kompresler uygulanır

• Kan basıncını düşürmek için kana alınabilir
• Pasif hiperemi de nedene yönelik tedavi uygulanır.

BEYİN ÖDEMİ

Vazojen form

• Beyin travma ve kanamaları
• Beyin tümörler, vitamin eksiklikleri
• MSS’ in enfeksiyöz hastalıkları

Sitotoksik Form

• Tuz zehirlenmesi
• Hipertonik hiperhidrasyon
• Venöz durgunluklar

Semptomlar

• Başlangıçta eksitasyon,titreme, konvülsiyon
• İleride durgunluk, çevreyle ilişkiyi kesmek,
• Uyku hali, başı veya vücudu bir yere dayama
• Körlük, opistotonus, felç ve ölüm

Tedavi

• CSF basıncını azaltmak
• Derivatif diüretikler ve sürgütler
• Yangı gidericiler kullanmak

BEYİN KANAMASI

• Baş bölgesine gelen darbeler (travma)
• Çeşitli enfeksiyöz hastalıklar
• Hemorajik diyatez
• Doğum sonrası oksijensiz kalma
• Kumarin zehirlenmesi
• Hipertansiyon
• Şiddetli beyin hiperemisi

Semptomlar

• Şuur kaybı, uyku hali, körlük,bayılma,
• Depresyon, felç, koma ve  ölüm

Tedavi

• Baş bölgesine buz kompresleri uygulanır
• Kanamayı durdurucular verilir
• Şirürjikal müdahale

GÜNEŞ VE ISI ÇARPMASI

• Uzun süre güneş ışınlarına maruz kalma
• Sıcak havalarda hayvanların aşırı koşturmak
• Hayvanlara sıkışık şekilde yolculuk yaptırılması
• Yazın havasız ahırda barındırma

Semptomlar

• Aşırı terleme, hızlı solunum, solunum güçlüğü, taşikardi
• Sallantılı yürüyüş, seresmlik, yere düşme, hiperestazi ve kramplar

Tedavi

• Hayvan derhal gölge serin yere alınmalı
• Baş bölgesi veya tüm vücut soğuk suyla yıkanır
• Antipiretikler uygulanabilir
• Solunum ve dolaşım düzenleyiciler verilebilir

BEYİN TÜMÖRÜ

Primer tümörler

• Glioma (Serebrum ve serebellumdan orijin  alır)
• Meningioma (Meninksten orijin alır)

Sekunder tümörler

Semptomlar

• Başlangıçta aşırı duyarlılık ve aşırı yorulma
• İleri ki dönemlerde duyarlılık azalarak atipik görüntüye bürünür
• Depresif dönemde; epileptik nöbetler, nistagmus, görme bozukluğu, ataksi ve felç

Tedavi

• Kemoterapi (Vincristine, doxorubicin ve siklofosfamid kombinasyonları)
• Radyoterapi

VİRAL ENFEKSİYONLAR

• Kuduz ve yalancı kuduz
• Distemper
• FİP
• CGB, Sığırların herpesvirus ensefalomyelitisi
• Borna, Maedi ve Visna, Louping İll
• Keçilerin artritis- ensefalomyelitisİ
• Atların ensefalomyelitisi ve  herpesvirus

ensefalomyelitisi

KUDUZ (Rabies)

• Sıcak kanlı hayvanlar
• İnsan

Etiyoloji

• Rhabdovirus grubundan lyssavirus
• Sokak virusu
• Fix ve Flury suşu

Bulaşma

• Isırılma
• Virüs içeren salyanın yara bölgesine bulaşması
• Ender olarak solunum, oral ve doku transplatasyonu ile olur

Epidemiyoloji

• Urban kuduzu
• Silvatik kuduz
• Yarasa kuduzu

İnkübasyon süresi

• Ruminant ve atlarda 2-12 hafta
• Kedi ve köpeklerde 2-8 hafta

Patogenez

• Sentripedal ulaşım (beyin)
• Sentrifugal ulaşım (tükrük bezi ve diğer dokulara)

Semptomlar

Ruminant ve tek tırnaklılarda

• Saldırgan dönem
• Sakin dönem

Kedi ve köpeklerde

•        Sakin dönem

•        Saldırgan dönem

•        paralitik dönem

Teşhis

•        Klinik bulgular

•        Histopatolojik bulgular (negri cisimciği)

•        İFAT, DFAT

•        Deneme hayvanlarına İnokulasyon

•        RREİD (Hızlı kuduz enzim immuno diagnose)

•        RTCIT (Kuduz doku enfeksiyon testi)

•        PCR

Isırılan insan ve hayvanlara yapılacak ilk yardım ?

•        Yaranın lokal tedavisi

•         Aşı uygulaması

Korunma

• Yerli ve Yabancı ülkelerde üretilen Aşılarla aşılama
• Semple 10-14 gün arayla 2 kez (Sc)
• Rabies  Yılda 1 kez (Sc)
• Kelev    Yılda 1 kez (IM)

Kontrol

• Ülke çapında eradikasyon çalışması
• Bölgesel  Eradikasyon Çalışması
• Etkili şeklide aşılma çalışması
• Başı bos sahipsiz köpekleri barınakta toplama
• Periyodik olarak aşılamak
• Vahşi hayvan vektörlerine yönelik çalışmalar

DİSTEMPER (Gençlik Hastalığı)

• Paramyxovirdea , Morbollivirus
• CDV(Synder Hill ,R252)

Epizotoloji

• Köpekler (3-12)
• Kurt, çakal, tilki, ferret, racon, mink
• Kedigiller (leopar vb)

Bulaşma

• Genellikle solunum yoluyla
• Dışkı, idrar, salya, göz ve burun akıntıları

Patogenez

• Üst solunum yolu epitelli
• Tonsilla ve lenf düğümü
• Karaciğer, dalak ve mide-bağırsak, ürinier sistem
• Sinir sistemi

Semptomlar

• Hafif form
• Sistemik form
• Nörolojik form

Teşhis

• Laboratuvar bulgular
• Virus izolasyonu
• Serolojik testler

Direk immunoflorasans tekniği (antijen)

İndirek immunoflorasans tekniği (antikor)

Periferal kanda inkülizyon cisimciği

Konjuktival smearde CDV antijenleri

Serumda  hastalığa karşı oluşmuş IgG antikorları

Tedavi

• Sıvı-elektrolit tedavi
• Geniş spektrumlu antibiyotikler
• Antemetik ve antidiyareik ilaçlar
• İmmünomodülüter ilaçlar
• Antikonvültsanlar(Sinirsel bozukluklarda)
• Zayıflatılmış canlı aşılar veya hiperimmun serum

Korunma

• Hastalıklı bölgelerdeki korunma
• Normal bölgelerde korunma

FELİNE İNFEKSİYÖZ PERİTONİTİS (FİP, Kedilerin Bulaşıcı Peritonitisi)

Etiyoloji

•        FİPV

•        2-3 yaşından küçük, 10 yaşından büyüklerde

•        1 yaşından küçüklerde ölüm oranı yüksektir

•        Kalabalık yerlerde yaşayanlarda gözlenir

Bulaşma

•        Dışkı

•         İdrar

•         Oro-nazal akıntı

•         İntarauterin ve galaktojen yolla

Semptomlar

•        Effüziv FİP Formu

•        Non-Effüziv FİP Formu

•        Kombine FİP Formu

Otopsi bulguları

•        Karaciğer, dalak ve periton yaygın beyaz nekrotik fibrinöz

bir eksudatla kaplıdır

•        Plöra ve perikardiyum da fibrinöz bir eksudatla kaplıdır

•        Hedef organlarda 1-20 mm çapında piyogranülomlar vardır

Laboratuvar Bulgular

•        Hematolojik bulgular

•        Biyokimyasal bulgular

•        Periton sıvı bulguları

Teşhis

•        Anemnez

•        Klinik bulgular

•        Laboratuvar bulgular

•        Serolojik testler

•        Organ biyopsisi

•        Radyolojik muayene

Tedavi

•        Uzun süreli immunosupresyon (Prednisolon 2-4 mg/gün)

•         Antienflomatuvarlar

•        Sitotoksik ilaçlar (Siklofosfamid 2.2 mg/gün haftada 4 gün)

•        Destekleyici tedavi

•        İyi bakım ve besleme

•        Göz için lokal tedavi

Korunma

•        Etkin bir aşı uygulaması yoktur

•         Hastaları sağlamlardan ayırmak

•         Kedileri stresten uzak tutma

•         Kaliteli bakım ve besleme

AUJESZKY (Yalancı Kuduz)

Etiyoloji

• Nörotrop özelliği olan Herpesvirus grubuna ait

suid herpesvirus tip1 (SuHV1)

Bulaşma

• Hastalığı taşıyan domuz etlerinin köpek ve

rodentlar tarafından tüketilmesiyle

• Domuz salya ve burun akıntılarının ruminantlar

tarafından oral veya solunum yolu ile alınması

• Bazen ısırılma ve sokucu sinekler

Semptomlar

• İnkübasyon süresi 2-7 gündür.
• Yüksek ateş, iştahsızlık, huzursuzluk ve kaslarda titreme
• Şiddetli kaşıntı
• Nörolojik bulgular; davranış bozukluğu, salivasyon, disfaji,

ataksi,  opistotonus  ve konvülsiyon, paraplaji

• Midriazis (köpek-kedi)
• Dil ve farenks felcine bağlı ani ölüm

Teşhis ve Tedavi

• Anamnez, klinik ve laboratuvar bulgular
• Tedavi şansı yoktur

TAŞINABİLİR SPONGİOFORM ENSEFALOPATİLER

Hastalık adı                        Konakçı

CJD  ve Kuru Hastalığı       İnsan

Scrapie                               Koyun

TME                                    Mink

BSE                                    Sığır

CWD                                   Geyik

FSE                                     Kedi

SE                                       Antilop  

Taşınabilir (Akatarılabilir) Spongioform

Ensefalopatilerin Genel Özellikleri

• İnkübasyon süresi çok uzun olması
• Progresif nitelikte olması
• Öldürücü seyir izlemesi
• Uzun süreli ağırlık kaybına neden olması
• Nörodejeneratif  değişikliklere yol  açması
• Nörolojik  fonksiyon bozukluklar oluşturması
• İmmun  cevap yetersizliğine neden olmaları
• Birbirine benzer karakterde histopatolojik

değişimlere neden olmaları

BOVİNE SPONGİOFORM ENSEFALOPATİ (BSE)

• Progresif nitelikte
• Nörodejeneratif değişikliğe neden olur
• Subakut ve kronik seyir izler
• Öldürücü MSS hastalığıdır

Etiyoloji

Bazı teoriler?

• Prion ya da nükleik asitten yoksun hücre
• Alışılmamış virus
• Tam olmayan virus
• Patolojik prion

Epizootoloji

• 1986 İngiltere’de çıkmış (Büyük Britanya)
• Şimdiye kadar 16-21 ülkede görülmüş (Avrupa ülkeleri, İsrail)
• 1996 yılında insanlara bulaştığı ortaya konmuştur

BSE’yi önemli kılan nedenler

• BSE’nin kaygı verici zoonoz olma ihtimali
• BSE hastalığını ve etkenin bazı bilinen özelliklerinin yanında

bilinmezliklerinden kaynaklanan riskler ve çözümsüzlükler

• BSE mücadele programlarının beraberinde getirdiği ekonomik, sosyal ve siyasal sorunlar

Hastalığın oluşumu

• Scrapie’li koyunlardan elde edilen ve

yeterince ısıya (120º C) tabi tutulmayan

et-kemik unlarının sığır rasyonuna katılması

• Besi sığır rasyonuna yoğun hayvansal orijinli protein katılması
• Taşınabilir spongioform ensefalopati ajanlarının yeterince inaktif hale getirilmesi sorunları

Bulaşma

• Oral yolla

Risk oluşturan durumlar

• Süt ve sperma
• Plasental yolla
• Kan ve kan ürünleri
• Bazı biyolojik madde (horman, aşı vb)
• Operasyon aletleri  ve katkütler

Patogenez

• Peyer plakları
• Lenfoid dokular (dalak ve tonsilla)
• Beyin, M. spinalis, dorsal rot ve trigeminal ganglion

Semptomlar

• Bulgular yavaş gelişir (haftalarca hatta aylarca)
• Davranış bozukluğu,  aşırı duyarlılık, ürkeklik,

diş çalması, aşırı refleks artışı, ataksi

• Myokoloniler ve kas seyirmeleri
• Kaz adımı ile yürüyüş tipiktir
• Geç devrelerde güçlükle dönme ve çabucak düşme
• Birkaç hafta içinde şiddetli paraliz ve ölüm

Teşhis

• Klinik muayene
• Histopatolojik muayene
• Hayvan deneyi
• İmmunohistokimyasal metodlar

-İmmunoblot test

-ELİSA

-PLATELİA BSE testi veya CEA test

-Wallac test

-CDI test

Korunma

• Hastalık hakkında yetiştiricileri bilgilendirme
• Hastalığın çıktığı ülkelerden hayvan ve hayvansal

mamulleri ithalatına son verilmeli

• Rasyonlara et-kemik unu katılmasına son verilmeli
• Rendering   ve  ısı sistemi gözden geçirilmeli
• Şüpheli et ve et  mamulleri insan  tüketimine sunulmamalı

SCRAPİE

• Virus
• Bulaşma plesental ve yavru zarları ile olur
• 80-100 ısıya dayanıklı
• Morbitite % 1-2, Mortalite %100

Semptomlar

• Davranış değişikliği
• Sinirlilik ve agresiflik
• Ürkeklik
• Kaşıntı
• Diğer nörolojik belirtiler

Teşhis

• Antemortem muayenede tonsilla ve

3. göz kapağınında PrP belirlenmesi

• Postmortem muayenede beyin

histopatolojik muayenesi PrP saptanması

Tedavi ve korunma

• Tedavisi yoktur
• Aşısı yoktur
• Hastaları sürüden çıkarmak
• Dezenfeksiyon işlemleri

BAKTERİYEL HASTALIKLAR

• Listeriozis (Silaj Göz Hastalığı)
• Tetanoz
• Botilismus
• Enterotoksemi (çelerme)
• İstmem (Uyku Hastalığı)

MENİNGİTİS VE ENSEFALİTİS

Etiyoloji

• Bakteriyal  etkenler
• Viral                “
• Fungal             “
• Paraziter          “
• Protozoal         “
• Kafatası kırıkları
• Sinüzitis ve otitis interna

Semptomlar

• Yüksek ateşe ve anoreksi
• Aşırı duyarlılık ve boyun kaslarında sertlik
• Maniplasyonlarda baş ve boyun kaslarında

aniden başlayan kasılmalar

• Klonik-tonik konvülsiyonlar
• Bazen kraniyal sinir yetmezlikleri gelişebilir
• Nöbetler, tetanik kasılmalar ve refleks artışı
• Koma ve ölüm

Tedavi

• Antibiyotikler
• Antifungallar
• Antiprotozoallar
• Yangı gidericiler
• Antikonvülzanlar
• Sıvı-elektrolitler

LİSTERİOZİS (Silaj Göz ve Dönme hastalığı  )

• Gevişenler
• Kedi ve köpekler
• İnsanlar (Zoonoz)!!!

Etiyoloji

• Gram (+) L. Monositogenez
• Çoğunlukla sporodik, bazen enzootik seyreder
• Morbitite % 3-5, Mortalite %90
• Kış ve ilk bahar aylarında
• Nemli ortamda bulunan yemler ve silajlar
• Stres faktörleri ve beslenme yetersizliği
• Tavuk altlıkların ın sığır altlığı olarak kullanılması

Bulaşma

• Oral, solunum, konjuktival ve perkutan
• Tabi veya suni tohumlama yoluyla sperma ile
• Plesantal yolla intrauterin

Patogenez

• Beyin dokusu ve özellklie trigeminal, fasiyal,

vestibulokoklar ve glossofarengial sinirler etkilenir

• Erişkinlerde meningoensalit,
• Gebe hayvanlarda abort ve mastit
• Buzağılarda septisemi

Semptomlar

1. Meningoensefalit formu

• Yüksek ateş, durgunluk, sürünün arkasında kalma
• Burun ağız akıntısı, şiddetli konjuktivit, disfaji
• Dil ve dudaklarda felç,
• Başı duvara dayama (pushing syndrome), dönme
• Yıldız sayma (koyunlarda), tortikollis, opistotonus
• Sallantılı yürüyüş ve görme bozukluğu
• İyileşenlerde  post ensefalik bulgular kalıcıdır
• Koma ve ölüm

2.Abortif form

• Erken dönem enfeksiyonları embiryonik ölüm
• Sığırlarda 4-7. aylarda abort
• Koyunlarda 3. aylarda abort
• Premature veya cılız doğum

3.Septisemik form

• Buzağı, kuzu ve oğlaklarda
• Genel semptomlar
• İshal, konjuktivit, poliartrit ve ölüm

4. Mastitis formu

• Laktasyon dönemindeki hayvanda görülür
• Meme bezi şişer, süt bozulur, parakim dokusu

sertleşir ve meme dokusunda sert düğümcükler oluşur

Teşhis

• Klinik bulgular
• Laboratuvar bulgular
• Serolojik, mikrobiyolojik ve histopatolojik muayeneler

Ayırıcı Tanı

Sığırlarda; CCN, botilismus, sinirsel ketozis, kuduz,kurşun zehirlemesi,hipokalsemi

Koyunlarda;Kuduz, borna, gebelik toksemisi, CCN, enterotoksemi ve delibaş hast.

Tedavi

• Yüksek dozda antibiyotik

Hastalığın başlangıç döneminde, penisillin,

tetrasiklin, sülfonamid, eritromisin veya ampisilin

gibi antibiyotikler  yüksek dozda 5-7 gün uygulanır

• Yangı gidericiler

Korunma

• Protein, viatmin ve iz element yönünden dengeli besleme
• Silajın pH’sının 5’in altında olması
• Ahır hijjeni
• Stres faktörlerini minimuma indirmek
• Koruyucu aşı uygulaması

TETANOZ

Aşırı duyarlılık , tonik kas  krampları ve toksemi ile

karakterize bir yara enfeksiyonu

Etiyoloji

Etken Cl. Tetani

Tetanospazmin ve tetanolisin toksin

Bulaşma

• Yaralar (Civi batması, kastrasyon,

kuyruk kesimi,ağız ve diş yaraları)

• Buzağılarda  göbek kordonu
• Güç doğuma bağlı oluşan yaralardan

Patogenez

• Sporların vegatif forma dönüşmesi için gerekli

ortamın  sağlanması gerekir;

• Etkenin üreyip toksin salgılaması için kan

oksido-redüktaz   aktivesinin azalması gerekir

• Aneorobik ortamın oluşması  (yaranın derin, toz ve

toprakla  kontamine olması ve nekrotik yapıya dönüşmesi)

• Toksinlerin asetil kolinesteraz enzimin parçalanmasına

bağlı kavşaklarda asetilkolin birikimi sonucu kaslarda kasılma

Semptomlar

• İnkubasyon 5-21 gün
• Yüksek ateş, disfaji ve pityalizm
• Hiperestazi
• Vücut kaslarında  sertleşme
• Tutuk yürüyüş, yanlara dönmede güçlük
• Atlama pozisyonu
• Çene kilitlenmesi
• Palpebra tersiyada göz üzerine düşme (atlarda)
• Timpani (sığırlarda)
• Baş derisinde kıvrılma (köpeklerde)

Teşhis

• Anamnez
• Klinik bulgular

Ayırıcı Tanı

• Kısrakların  hipokalsemik tetanisi
• Sitriknin zehirlenmesi (kedi ve köpek)
• Hipomagnezemik tetani (buzağı)

Tedavi

• Hayvan karanlık ve sakin yere alınmalı
• Yara bölgesinin temizliğinin iyi yapılması
• Toksin üretiminin engellenmesi ve oluşan

toksinin nötralize edilmesi

• Enfeksiyonun kontrolü
• Antibiyotik ve sıvı-elektrolit uygulaması
• Tetonoz serumu uygulanmsı (200-250 bin IU)
• Sedatif veya trankilizan uygulanması
• Kas spazmının çözülmesi
• İyi bakım ve besleme

Korunma

• Pasif bağışıklık (80-100 ml tetanoz serumu)
• Aktif bağışıklık (toxoid tetanoz aşıları 6-8 hafta

arayla 2 defa Sc yolla, bir yıl sonra tekrarlanır,

4 yıl bağışıklık)

BOTİLİSMUS

Etiyoloji

• Etken Cl. botilinum
• Genaralize felç
• A, B, C, D, E ve F Toksinleri salar
• C ve D toksinler sığırlarda hastalık yapar
• Bakım ve beslenmenin yetersiz olması hastalığa

zemin hazırlar

• Pika

Patogenez

• Nörotropik toksinler emilerek sinir kavşaklarında

asetilkolin salınımını veya sentezini engelleyerek

felce neden olur

Semptomlar

• İnkubasyon 2-6 gün
• İlk önce çiğneme ve yutma hareketinde güçlük
• Dil, masseter ve yutak kaslarında felç
• Aşırı salivasyon
• Göz kapaklarında felç
• Sallantılı yürüyüş
• Tüm vücutta generalize felç
• Göğüs kafesi içeri doğru çökük
• Ölüm

Teşhis

• Klinik bulgular
• Mide içeriğinden toksin izolasyonu
• Hayvan inokulasyon deneyi

Tedavi

• Tedavi şansı çok azdır
• Hiperimmun serum
• Antikolinesteraz (prostigmin 100-150 mg)

Korunma

• Tip C ve D’ ye karşı hazırlanmış aşılarla

14 gün arayla 2 kez aşılanır, 6 ay bağışıklık sağlar

• Pikaya karşı önlem almak

ENTEROTOKSEMİ (ÇELERME)

Etiyoloji

• Ani yem değişiklikleri
• Karbonhidratça zengin gıdalarla besleme
• Meraya geçiş, anıza geçiş
• Donmuş gıdalarla besleme

Etken

• Cl. Perferinges
• A,B.C,D ve E biyotipleri
• Alfa, beta,  epsilon ve ioto toksinler

Biyotipler

• Cl.Perfiringes tip A: Danalarda hemoglobinüri ve ikterus
• Cl.Perfiringes tip B ve C: Kuzu ve buzağılarda kanlı diyare (dizanteri)
• Cl.Perfiringes tip D: Koyunlarda enterotoksemi
• Cl.Perfiringes tip E: kuzu ve buzağı enterotoksemi

Patogenez

• Barsak
• Beyin
• Karaciğer
• Kalp
• Böbrekler

Semptomlar

• Ani ölümler
• Ani zıplama
• Ağızda köpürme
• Solunum güçlüğü
• Dönme
• Opistotonus
• Tortikollis
• Çırpınma hareketleri

Otopsi Bulguları

• Peteşiyal kanamalar
• Kalp kesesi ve karın boşluğunda sıvı toplanması
• Karaciğer, böbrek ve barsaklardaki dejenerasyonlar

Teşhis

• Anamnez
• Klinik bulgular
• Otopsi bulguları

Korunma

Aşılama 21 gün arayla 2 defa uygulanır

İSTMEM (Uyku Hastalığı)

• Besi danalarında
• Sentral sinir sistem bozukluğu
• Öksürük, ağız ve burun akıntısı

Etiyoloji

• Garm (+) H. somnus
• Etken solunum sisteminde kan dolaşımına geçerek
• septisemiye neden olur
• Başta beyin damarları olmak üzere çeşitli organ
• kılcal damarlarında trombo-emboliye neden olur
• Morbitite %10, Mortalite %90

Semptomlar

• Yüksek ateş, depresyon, ağız ve burun akıntısı, öksürük
• Aniden yere yıkılıp, sternum veya yana yatma
• Başı göğüse dayama, nistagmus
• Hastalığın en tipik bulgusu, göz kapakları yarı açık vaziyette

sürekli uyuma

• Bazen ön bacakları öne arka bacakları arkaya uzatma
• Kuyruk, anus ve idrar kesesi felci

Otopsi Bulguları

• Beyin dokusunda açık kırmızı veya kahverengi 3-4 cm
• çapında  kanama odakları
• Odakların çevresindeki beyin dokusunda yumuşama
• CSF de bulanıklık
• Kalp ve iskelet kaslarında peteşiyal kanamalar

Teşhis

• Klinik bulgular
• CSF sıvısının mikrobiyolojik ekimi
• Histopatalojik bulgular

Tedavi

• Geniş spekturumlu antibiyotikler

Oksitetrasiklinler 15-25 mg /kg dozunda

• Heparin veya aspirin

Korunma

• 14 gün arayla Sc yolla 2 defa aşı uygulama
• Bakım ve besleme

SİNİR SİSTEMİNİN PROTOZOAL VE PARAZİTER HASTALIKLARI

• Toksoplazmozis (T. Gondii)
• Neosporiozis (N. Caninum)
• Sarkokistik enfeksiyon (S. Hominis, cruzi, hirsuta)
• Sinirsel koksidiozis  (Zurnii ve bovis)
• Sinirsel babezioz ve theilleriozis
• Atların protozoal myeloensefailitisi

(T. Gondi ve S.neurona)

• Coenuriazis (Multiceps multiseps)
• Parelofostrangilus teniuzis (P.tenius)
• Hipodermozis (H. bovis)
• Parogonomiazis (P. Westerni ve P. Kellicotti)
• Askaridiazis (Toksokara ve bayliskara)
• Filaridiazis  (D. İmmitis)
• Kene felci   (ixodes, ricicephalus v.b)

TOKSOPLAZMOZİS

Etiyoloji

• Toksoplazma gondii
• T.gondi 3 fazda gelişir

-Endozoitler

-Kistler

-Oositler

Bulaşma ve Epidemiyoloji

• Oral         yolla
• Plesantal    “
• galaktojen  “

-Kedigillerin dışkısındaki oositlerin oral yolla alınması

-Plesanta, fötal sıvı ve sütle atılan etkenin  oral yolla alınması

• Hastalık yaygın olarak koyunlarda
• Sporodik olarakta diğer hayvan türlerinde

Semptomlar

• Bazen asemptomatik seyreder
• Santral sistemi bozukluğuna bağlı ataksi ve paraliz
• Santral sinir sistemi bozukluğu ile ilgili belirtiler

-Titreme, ataksi, amaçsız yürüyüş, reflekslerde azalma,

dönme, nistagmus, fasiyal paraliz, körlük ve tetraparaliz

• Periferal sinir sistemi bozukluğu ilgili belirtiler

-Bölgedeki kaslarda duyarsızlık ve atrofi

• Ateş, solunum güçlüğü, titreme
• Gebe hayvanlarda abort, ölü veya cılız doğum
• Enfekte doğan yavrularda da santral sinir

sistemi bozukluğu meydana gelir

• Abort yapan hayvanlar tekrar gebe kalır
• En önemli klinik belirtisi %60 orana varan abort,

ölü veya erken doğum

Teşhis

• Klinik bulgular
• Otopsi bulguları

-Kotiledonlarda 2 mm büyüklüğündeki

sarı-grimtırak nekrotik odaklar

• Histopatalojik muayene
• Fare inokulasyon deneyi
• Serolojik test(Sabin-Feldman- Testi (SFT))

Tedavi

• Primetheamine (0.1-0.25 mg/kg gün)
• Sülfanamidler (10-15 mg/kg gün)

(sülfametazin ve sülfamerazin,)

• Trimetroprim-sülfadiazin
• Clindamisin (kedi ve köpeklerde 10-40 mg/kg 2-3 hafta)
• Spiramisin 25-50 mg/kg 3 hafta
• Folik asit  (75 mg total 3 günde bir)

Korunma

• Kedi dışkısı ve fötüs atıkları ile  mera ve yemlerin

kontaminasyonu önlemek gerekir

COENURİAZİS (Delibaş Hastalığı)

Etiyoloji

• Tilki ve köpeklerde yaşayan T. Multicepsin

larvası olan C. Cerebralis

• Beyinde içerisinde sıvı bulunan kesecik oluşturur

Biyoloji

• Beyin ve omurilikte 2-3 hafta içerisinde mısır tanesi
• 2 ay içerisinde 1-2 cm çapında
• 3 aydan sonra güvercin yumurtası büyüklüğünde

Semptomlar

1.Akut meningoensefalit formu

• 10-14 sonra görülür
• Vakaların % 20’ sinde
• Sürüden ayrılma, durgunluk,sallantılı yürüyüş,

iştahsızlık, tortikollis ve başı bir yere dayama

2.Hastalığa özgü dönme formu

• Durgunluk, sürüden ayrılma, sendeleme, körlük,

başı bir yere yaslayarak durma,

• Hastalığa özgü kendi etrafında dönme

Teşhis

• Klinik bulgular
• Otopsi bulguları
• EMR veya Tomografi

Tedavi ve Korunma

• Praziguantel 100 mg/kg dozunda larvalara etikilidir
• Köpeklerin bu sestota karşı  ilaçlanması gerekir
• Kistlerin köpeklere yedirilmemesi

KENE FELCİ

• İxodes
• Ripicephaluslar
• Dermatocenterler
• Amblyommalar
• Argaslar

Epidemiyoloji

• Köpek, kedi, koyun, keçi ve buzağılarda görülür

Patogenez

• Sinir kavşaklarından asetil kolin salınımı engellemek

Semptomlar

• Uyuşukluk, halsizlik ve inkoordinasyon
• Arka bacakdan başlayara tüm vücuda yayılan felç
• Reflkesler azalma
• Nistamus ve opsitonus
• Nöbetler
• Solunum kas paralizine ilişkin ölüm

Teşhis ve tedavi

• Tanı kenelerin görülmesi ile
• Kenelerin derhal vücuttan uzaklaştırılması
• Tedavide kene toksinlerini nötralize etmek

için hiperimmun serumlar kullanılması

• Destekleyici tedaviler
• Acepromazine ve fenoksibenzamin

KEDİ VE KÖPEKLERİN NÖROMUSKULER HASTALIKLARI

• Myasthenia gravis
• Presnaptik bozukluklar

-Kene paralizi

-Botilismus

• Postsnaptik bozukluklar

-Organik fosforlu ve karbamatlı

insektisit zehirlenmesi

-Kimi ilaçlar

Etiyoloji

• Hipokalemik polimiyopatiler
• Hipotroidizm
• Neosporazias
• Hipertrofik muskuler distrofi
• Diabetik polinöropati
• İnsülinomaya bağlı nöropati

Patogenez

• Postsnaptik nöromuskuler membranda nikotenik asetilkolin

reseptör noksanlığına ilişkin impuls iletimindeki aksamalar

• Botilismus ve kene toksinleri presnaptik

bölgeden impulsun doğuşunu engeller

• Organik fosforlu ve karbomatlı bileşikler ve

bazı ilaçlar kavşakta asetilkolin birikimine yol açar

Semptomlar

1. Kavşak bozuklukları

• Eksersiz toleransında azalma
• Yoğun halsizlik
• Perifer kaslarda gevşeklik

2. İskelet kasları ile ilgili bozukluklar

• Halsizlik
• Eksersiz toleransında azalma
• Kaslarda ağrı
• Kaslarda atrofi

3. Periferal sinir bozuklukları

• Yoğun halsizlik
• Reflekslerde azalma
• Kaslarda atrofi

Teşhis

• Anemnez ve eşkal
• Fiziksel muayene
• Detaylı nörolojik muayene
• Spesifik testler

Bazı spesifik testler

• Hipokalemik polimyopati

-Plazma K düzeyi  azalır

• Hipertroid miyopatisi

-Serum  FT4 ve TT4 düzeyi artar

• Sinir kökü bozukluklarında

-CSF analizi

• Neosporiazis

-Serum antikor titresi

• Polimiyopati

-Serum CK, AST ve ALT yükselme

• Metabolik miyopati

-Plazma laktat ve purivat düzeyi

• Myastenia gravis

-Serum Asetilkolin reseptör antikor düzeyi

• Organik fosfor toksikasyonu

-Serum kolinesteraz düzeyi

• Diabetik nöropati

-Serum glikoz düzeyinde kalıcı artış

• İnsuluma bağlı nöropati

-Serum glikoz düyeyi azalırken, insulin düzeyi artar

Tedavi

• Primer hastalığa yönelik yapılır.

KÖPEKLERDE MYASTHENİA GRAVİS

• Nöromuskuler bir hastalık olup, kas gruplarında

zayıflama ve çabuk yorulma ile karakterizedir

Etiyoloji

• Doğuştan veya sonradan oluşan postspnatik membranda

asetilkolin reseptör yetersizliği ve otoantikorlar tarafından

kolinerjik resptörlerin işgal edilmesi

Patogenez

Konjenital form

-Postspnatik membranda kolinerjik reseptör yetersizliği

Fox-terrier, Spriger spanial ve jack-Russell

-Presnaptik bölgede oluşan defektler sonucunda yeterli

asetilkolin salınamaması

Gammel Danks Honsehund ve Danish kuşcu köpek

Edinsel form

-Postspnatik membranda kolinerjik reseptörlerin

yıkımlanması veya otoantikorlar tarafından işgal sonucu oluşur.

İri yapılı köpek ırklarında

Semptomlar

• Arka bacaklarda zayıflık, ayakta duramama ve yere yıkılma
• Bacaklarda sertlik, sırtta kamburluk ve kaslarda titreme
• Hereket güçlüğü ve çabuk yorulma, spinal refleks azalması
• Özefagus  felci ve timus bezi tümörleri durumlarında; disfaji,

pityalizm, regürgitasyon kusma, öksürük ve genel zayıflama

Teşhis

Konjenital form

• Klinik bulgular
• Kısa süre etkili kolinesteraz inhibötörler İ.V

(Edrofonium klorit 0.1-0.2 mg/kg veya prostigmin

bromid  0.02 mg/kg )?

(prostigmin bromid (0.1-1 mg) veya edrofonium kloride (0.5-5 mg) İV yolla)?

Edinsel form

• Klinik bulgular
• Kısa süre etkili kolinesteraz inhibötörler İ.V
• Serolojik testler (RAI ve ELİSA) (otoantikorları belirlemek)

Tedavi

Konjenital form

• Kolinesteraz inhibitörü verilir

Prodostigmin bromide (mestinon, 1-3 mg/kg günde 2 kez oral yolla)

veya Neostigmin bromide ( prostigmin,2 mg/kg günde 2 kez oral yolla)

Edinsel Form

• Kolinesteraz inhibitörü verilir

Kolinesteraz inhibötörlerden  prostigmin bromid 4-15 mg

oral veya 0.5-2.5 mg İ.M. yolla günde 2-3 kez

• Kortikosteroidler (prednisone 0.5 mg/kg) veya azathioprin

VİTAMİN VE MİNERAL EKSİKLİĞİNE BAĞLI HASTALIKLAR

• Serebro kortikal nekroz (CCN, Poliensefalomalasi)
• Bakır noksanlığı (Enzootik ataksi, Swayback, Falling disease)
• Vitamin A noksanlığı

SEREBRO KORTİKAL NEKROZ (CCN, Poliensefalomalasi)

Etiyoloji

• Rasyonda yeterli düzeyde B1 vitaminin olmaması
• Rumende B1 vitamin sentezinin  yapılamaması
• Karbonhidratça zengin yemlerle beslenmeler
• Yüksek  düzeyde  sülfat ve sülfür içeren yem ve suların uzun süre alınması
• Tiamin antigonisti bileşiklerin uzun süre ve yüksek dozda alınması
• Tiaminaz içeren otların uzun süre yenmesi

Patogenez

• Tiamin ön maddesi olan tiamin pirofosfat transketalazın yapısına girer
• Transketalaz noksanlığında  beyinde nekrozlar gelişir

Semptomlar

• 2-24 aylık hayvanlarda gözlenir
• İlk dönemlerde iştahsızlık, diş gıcırdatma, aşırı duyarlılık, kas titremeleri, dudak ve gözlerde seyrime, körlük, ataksi, engellere çarpma, baş bölgesinde deviasyon, opistotonus veya tortikollis,
• Baş gergin ve omurgalar dik gelecek şekilde yıldız sayma hareketleri
• İnkoordinasyon ve daire çizerek yürüme
• Depresyon ve felç
• İlerleyen dönemlerde  paraliz ve ölüm

Teşhis ve Tedavi

• Klinik bulgular
• Otopsi bulguları
• Tiamin seviyesinin belirlenmesi ve transketalaz testi
• Hastalara 5-8 mg/kg dozunda  tiamin hidroklorit 5-7 gün

BAKIR NOKSANLIĞI (Swayback,Enzootik ataksi)

Etiyoloji

• Primer neden

-Topraktaki Cu yetersizliği

• Sekonder nedenler

-Toprağın Mo, Zn,V, Fe, Ca, S ve Sülfat yönünden zengin olması

Patogenez

• Enzootik Ataksi
• Swayback
• Falling Disease

Swayback belirtileri

• Konjenital bozuklularla karekterizedir
• Ölü ve cılız doğar yavrular
• Yavrular ayağa kalkamaz ve ememezler
• Spaztik paraliz,  körlük ve 1-2 gün içinde ölüm

Enzootik ataksi belirtileri

• 1-2 aylık dönemde ortaya çıkar
• Toprak yalama
• Anemi
• Kıllarda kırçıllaşma
• Arka bacaklarda inkoordinasyon
• Sallantılı yürüyüş
• Köpek oturuşu
• Göğüs üzerinde yatma

Falling disease belirtileri

• Genç sığırlarda görülür
• Aniden yere düşüp konvülsiyon hareketi yaparak ölme

Teşhis

• Klinik bulgular
• Toprak, yem, kan ve karaciğer bakır seviyesinin belirlenmesi
• Kan 0.2-0.5 mikrogarm/ml (8-22 mmol/l) altında olması

Tedavi

• Oral % 1 lik bakır sülfat sol. 15-25 ml
• Parenteral 12.5 mg bakır glisinat veya methionat verilebilir

Korunma

• Gebe koyunlar doğuma 1-1.5 ay kala  % 1’lik bakır sülfattan 50 ml içirilebilir
• 150 mg  bakır glisinat veya methionate

VİTAMİN A NOKSANLIĞI

Etiyoloji

• Yemde yeteri kadar vitamin A prekürserinin olmaması
• Vitamin A’nın bağırsaklardan emiliminin engellenmesi

Vitamin A’nın bağırsaklardan emilimini engelleyen faktörler

• Kronik Nitrat zehirlenmesi
• Klorlu hidrokarbon ve naftalin türevlerinin  yeme katılması
• Fosfor noksanlığı
• Vitamin E noksanlığı
• Çinko noksanlığı

Semptomlar

Fötal dönemde

• Cılız ve prematüre doğum
• Konjenital anomaliler
• Doğuştan körlük
• Hidrosefalus
• Sinirsel nöbetler
• İskelet kasları arasında koordinasyonsuzluk

Erişkin dönemde

• Yem tüketiminde azalma
• Kaba kıl örtüsü
• İnfertilite
• Libido azalması
• Enfeksiyonlara  hassasiyet
• Gözlerde yaşarma ve körlük

Teşhis ve tedavi

• Klinik bulgular
• Kan ve karaciğer vitamin A seviyesinin belirlenmesi
• Vitamin A enjeksiyonları

SPİNAL KORT HASTALIKLARI

OMURİLİK YANGISI (Myelitis Spinalis)

Etiyoloji

• Enfeksiyöz hastalıklar (bakteriyal, viral ve paraziter)
• Toksikasyonlar (mikotoksinler)
• Aşılar

Hastalığın formları

1. Myelitis transversalis

2.  Myelitis focalis

Semptomlar

• Başlangıç aşamasında  ayaklarda parapleji ve ilereleyen dönemlerde spastik felç şekillenir
• Felçli kısımların kaslarında  titremeler ve motorik irkiltiler  meydana gelir
• Fok balığı gibi sürünerek yürürler
• Patella ve aşil tendo refleksleri artmıştır
• İstem dışı ürinasyon ve defakasyon  dikkati çeker
• Lezyonun kaudalindeki deri duyarlılığ azalmıştır
• Meningitisle komplike olduğunda duyarsız bölgesinin  ön kımında hiperestazi dikkati çeker
• Etkilen bölgedeki kaslarda atrofi gelişir

Teşhis

• Klinik bulgular
• Laboratuvar bulgular
• Radyografi, EMG, EMR ve Tomoğrafi

Tedavi

• Antibiyotikler
• Yangı gidericiler
• Ödem gidericiler (metilprednizolon, soydum süksinat)

OMURİLİĞİN TRAVMATİK HASTALIKLARI

Etiyo-patogenez

• Düşme, çarpma, vurma ve trafik kazaları sonrası darbeler
• M. Spinalisn parçalanması veya zedelenmesi sonucu,

lezyonlu bölgenin alt kısmında sinirsel iletide azalma

Semptomlar

• Lezyonlu bölgenin alt kısmında senzorik ve motorik sinir felci şekillenir (medullar şok)

Boyun omurları travmalarında

• Diaframa sinirlerinin  M. oblangatadaki solunum merkezi ile bağlantıs kesilir  ve solunum felci sonucu ölüm şekillenir
• Aynı bölgedeki parsiyel fonksiyon kaybın durumlarında; 4 bacakta felç, deri ve tendo refleksinde azalma, defakasyon ve ürinasyonda güçlük ve bölgede anestezi gelişir

Göğüs bölgesi omurları kırıklarında

• Hayvan ya yare tamamen uzanır ya da köpek oturuşu vaziyetini alır
• Ön bacaklarda  refleks ve tonusunda artış, bazende  felç

Bel bölgesi omurları kırıklarında

• Ağır travmalarda arka bacak ve kuyrukta felç
• Bölge kaslarında atrofi
• Pateller refleks kaybolur ve bölgede hipoaljezi şekillenir
• Defakasyon ve ürinasyonda güçlük

Teşhis

• Klinik bulgular
• Radiyolojik muayene
• Myelografik muayene
• CSF muayenesi

Tedavi

• Boyunluk takılması
• % 5 dekstroz içinde DMSO (%40) 0.25-1 g /kg i.v ve

Deksametazon (0.1-0.2 mg/kg) günde 4 kez 2-4 gün

• Nonstreoidler veya narkotik analjezikler
• Ödem gidericiler (Metilprednizolon, Sodyum suksinat)
• Felçlere karşı  B kompleks ve E vitaminleri
• İstirahat ve fizikoterapi,  masajlar ve havuz antrenmanları

Gelen Aramalar:

muhabbet kuşlarında ağız köpürmesitonsilla hayvanısinir sistemi teşhis işlemleriGANGLİOSİDOZİS HAYVANDAdoğuştan buza hastalıklarıelektrolitler anatomikokulamatör sinir inbuzağıda serebrokortikal nekrozbeynin anatomik yapısıkoyunlarda görme kaybıkoyunlarda delibaş hastalığı otopsi bulgularıkuzuların dönme hastalığı çelermekuzulardakamburluğun sebeplerikoyunlarda enterotoksemi çelermekuzularda poliartrit