Zoolojik sistemdeki yeri

• Şube………… Arthropoda

• Sınıf ………… Insecta veya Hexapoda

• Takım ………. Lepidoptera

• Alt takım……. Macro lepidoptera-Heterocera

• Üst familya… Bombycoidea

• Familya ……. Bombycidae

• Cins …………. Bombyx

• Tür ………….. Bombyx mori

İpekböceklerinde;

dişiler heterogametik (XY),

erkekler ise homogametik (XX)

Haploid kromozom sayısı 28

Hayat dönemleri

Bütün tipik lepidoptera böcekleri gibi;

ipekböceği de dört farklı hayat dönemi

geçirmektedir

Uni- ve Multivoltin ırklarda hayat dönemleri (gün).

Irklar

Yumurta

(kuluçka) Larva

Krizalit

(pupa)

Ergin

(kelebek)

Univoltin 11-14 24-28 12-15 6-10

Multivoltin 9-12 20-24 10-12 3-6

Yumurta dönemi

*Univoltin ırklar, sadece ilkbaharda bir generasyon

oluşturur ve yumurtalar diğer ilkbahara kadar bekler.

*Bivoltin ırklarda ise yumurtalar ikinci generasyon

için beklemeye girmeden 11-12 günlük kuluçka

devresi geçirir ve larvalar yumurtadan çıkar. İkinci

generasyonun verdiği yumurtalar ise bekleme

dönemine girerek kışı geçirir ve ilkbaharda tekrar

canlanır.

*Yetiştirildiği bölgelerin (Hindistan, Tayland, vb) sıcak

olması nedeniyle multivoltin ırklardan bir yılda 7-8

generasyon elde edilebilir.

Larva dönemi

*Yumurtadan çıkan larvalar

*larva döneminde 4 defa deri değiştirir

*dolayısıyla larva dönemini 5 hayat dönemine

ayırabiliriz

*Her hayat dönemi (yaş)

* yem yeme safhası

* deri değiştirme (uyku) safhası

Larva dönemi

Larva devresinin safhalarında gerekli ısı ve nem düzeyleri

Safha Süre Isı ve nem şartları

1.yaş Yem yeme 3 gün 26-28°C %85 nem

Deri değiştirme 20 saat

2.yaş Yem yeme 2 gün

Deri değiştirme 20 saat

3.yaş Yem yeme 3 gün 24-26°C %80 nem

Deri değiştirme 1 gün

4.yaş Yem yeme 5 gün 22-24°C %75 nem

Deri değiştirme 1 gün

5.yaş Yem yeme 9-10 gün 20-23°C %70 nem

Larva dönemi

*Larvalar yem yeme safhasında

* çok iştahlıdırlar

* sürekli taze dut yaprağı yerler

* baş vücuda oranla küçüktür

* derinin parlaklığı ve gerginliği artar

*Deri değiştirme (uyku) safhası

* başlangıcında yemeyi keserler ve durgunlaşırlar

* dinlenmek için yer ararlar

* ipeğimsi bir madde salgılayarak yapraklar üzerine

tutunurlar

* başlarını yukarı kaldırarak hareketsiz bir şekilde dururlar

* deri değiştiren larvaların vücudu büyümüştür

* baş vücuda oranla büyüktür

* deri gevşer, buruşur ve solgunlaşır.

5. yaş yem yeme safhası Larva dönemi

*20-25 günde çıkış ağırlığının 10000 katı

*Erginleştiğinde (7-9. Gün);

* yem yemeyi keser

* tedirginleşir

* başını yukarı kaldırarak sallamaya başlar

* oldukça nemli bir sıvı salgılamaya başlar

*Göğüs ve karın segmentleri yarı şeffaf, vücudunun

% 40’ını kaplayan ipek bezleri deri altında görülebilir

*Sindirim kanalı boşalır ve larva kehribar rengini alır

*Koza örmeye hazırdır

*Askıya alınmaları için toplanmalıdır.

Sıcaklık Larva dönemi

*Soğukkanlıdırlar, çevre ısısından etkilenirler

*15-40 °C arasında canlılıklarını devam ettirebilir,

*30 °C’nin üzerinde, fonksiyonlar ve larva gelişmesi

hızlanır, larva dönemi kısalır ve sağlığı bozulur

*20 °C’nin altında fonksiyonlar ve büyüme yavaşlar,

larva dönemi uzar, böcekler zayıflar ve hastalıklara

direnci azalır

Sıcaklık Larva dönemi

*Yüksek çevre ısısına genç larvalar daha iyi dayanır

ve sağlıklı gelişimlerini sürdürebilirler

*Sıcaklığın sabit tutulması ve ani ısı

değişikliklerinden sakınılması gerekir.

*Isıtıcılar;

* ucuz olmalı

* zararlı gaz çıkarmamalı

* kolay kullanılmalı

* ayarlanabilir olmalı.

Nem Larva dönemi

*Çevre ısısı ile birlikte nemin etkisi önemlidir

* genç yaşlarda yüksek sıcaklık ve nem

* gelişmiş yaşlarda ise daha düşük sıcaklık ve nem

*Nemin doğrudan etkisi fizyolojik fonksiyonları etkiler

*Dolaylı etkisi yemlemede kullanılan dut

yapraklarının kurumasına neden olur, tüketimi ve

dolayısıyla böceklerin gelişimini engeller

Nem Larva dönemi

*Nemli ortamda mikroorganizmaların üremesi ve

dolayısıyla zararlı gaz çıkışı hızlanır

*Yetiştirme yerinde nemin ayarlanması için;

* ocak üzerinde tutulan geniş ağızlı su kapları

* ıslatılmış köpük şeritler

* ıslatılmış kum dolu kaplar

* parafin kağıtları

* yağlı kağıtlar

* ıslatılmış kağıtlar

* ıslak çarşaf benzeri

örtüler kullanılabilir.

*İpekböcekleri için temiz hava ihtiyaç

*Karbondioksit yoğunluğunun artması, besleme

yataklarından ve ısıtıcılardan çıkan zararlı gazların

varlığı, hareketliliği ve iştahı azaltır

*Yetiştirme odalarında fazla işçi bulundurulması da

karbondioksit yoğunluğunu arttırır

*Hava sirkülasyonunu sağlayacak havalandırma

düzeninin kurulmalıdır

*Havalandırma; ısı ve nemin ayarlanmasında da

önemli role sahiptir.

Hava Larva dönemi

*İpekböcekleri ışığa çok hassastır

*kuvvetli ışık ve karanlıktan hoşlanmazlar

*loş veya alaca karanlığı tercih ederler

*günlük 16 saatlik aydınlatma gereklidir

*karanlık ortam larva dönemini kısaltır

*kuvvetli ışık ise ağır koza verme eğilimini ortaya

çıkarır

*her iki durumda da beslenme, gelişme ve uyku

düzensizlikleri görülür.

Işık Larva dönemi

Koza örme devresi

*Askıya alınan ipekböcekleri koza örmeye başlarlar

*multivoltin ırklarda 2-3 gün, uni- ve bivoltin ırklarda

3-4 gün içerisinde koza örme işlemi biter

*koza örümünün 4. veya 5. gününde krizalit haline

dönüşür

*krizalit devresi 8-14 gün sürer

*metamorfoza uğrayarak

kelebek haline dönüşür

*alkali yapısındaki salya

yardımıyla kozayı delerek

dışarı çıkar.

Koza örme döneminde gerekli çevre şartları

*Kaliteli koza üretimi için askı döneminin ilk 50

saatinde 26 °C’yi geçmeyen 22-23 °C’lik ısı ve % 60-

70 nisbi nem gereklidir

*larvaların vücut sıvıları devamlı buharlaşır (% 40)

*koza örmeden önce sulu bir dışkı (40 ml idrar/100)

*Bu nedenle;

* askıların altına nem emici maddeler veya sergiler

konulmalı

* havalandırmaya önem verilmelidir

*Ani ısı ve nem değişiklikleri ipek ipliğinin incelmesi

veya kalınlaşmasına neden olarak çekim kabiliyetini

azaltır.

Koza örme döneminde gerekli çevre şartları

*Koza hasad zamanı önemli

* olgunlaşmadan hasad lekeli ve düşük kaliteli

* gecikmiş hasad parazit vb etkenlerden zarar görmesi

*En uygun koza hasadı;

* ilkbahar ve geç sonbahar dönemlerinde koza örümünün

7.-8. günleri

* yaz ve erken sonbaharda 6.-7. günleridir

*İpekböcekleri koza örmek için vücut uzunluğunun

karesi kadar alana ihtiyaç duyarlar

*Askılarda sık olarak ipekböceği bulunması;

* ortamdaki nemi arttırır

* koza kalitesini olumsuz etkiler

* lekeli ve çifte koza oranını arttırır

Koza örme döneminde dikkat edilecekler

*İpekböcekleri askılara zamanında alınmalı

*askılar meyilli yerleştirilmeli

*standart askılar kullanılmalı

*askı odasında çok parlak veya gölgeler oluşturan

ışık kullanılmamalı

* gölgeli kısımlarda birikme sonucu çifte koza, kirli ve lekeli

koza oranı artar.

Kaliteli kozada aranan nitelikler

*Kozalar;

* pupa rengi koyu kahverengi

* vücudunun sert bir kitinle kaplanıp yavaş yavaş

küçüldüğü zaman toplanmalıdır.

*Renginin parlak olması;

* kozanın usulüne uygun boğulduğunu

* depoda uzun süre bekletilmediğini gösterir

*Kozalar iki parmak arasında sıkıldığında;

* hemen ezilmemeli

* sertliği, sıkılığı ve hafifçe esnekliği hissedilmelidir

Kaliteli kozada aranan nitelikler

* çifte koza

* delikli

* içi veya dışı lekeli

* paslı

* sağır (ölü)

* benekli (küflü)

* şekilsiz

* çok küçük

* basık

* çok kaba

* buruşuk

* sivri veya fazla boğumlu

* kireçli (mantarlı)

* gevşek dokulu

* fumige edilmiş olmamalı

Kaliteli kozada aranan nitelikler

*Kozalar;

* birörnek büyüklük ve yapıda

* küre veya oval

* ağır

* koza yüzeyindeince bir örgüye sahip olmalıdır

*Genellikle bir litrede uni- ve bivoltin ırklarda 110-150

koza bulunmalıdır

*Bir polihibrit yaş koza;

* ortalama 1.5 g

* koza gömleği saf ırklarda 300-400 mg, hibritlerde 350-

550 mg

* gömlek oranı % 19-25

* ipek uzunluğu 1000-1400 m

Kozaların boğulması

*Yaş kozalar uzun süre muhafaza edilemez

*Kelebek haline dönüşen ipekböceğinin kozayı

delmesi engellenmelidir

*Canlı pupalar 7.-8. günlerde öldürülmelidir

*Bu amaçla;

* buhar (70-75 °C’lik ısıda 10-15 dakika)

* kuru sıcak hava

* güneşte kurutma

* fırınlama vb yöntemler kullanılmaktadır

*Ayrıca;

* radyo dalgaları

* -10 ile -12 °C’lik soğuk hava

* bazı gazlar da denenmektedir

Kozaların depolanması

*Depolar önceden dezenfekte edilmeli

*Depoda dezenfektan izi kalmamalı

*Depolanacak kozalar iyice kurutulmalı

*Zaman zaman bozuk, lekeli, küflü vb kozalar

ayıklanmalı

*Sağlam kozalar sık sık çevrilmeli

*Nisbi nem % 70’i aşmamalı

*Depo iyi havalandırılmalı

*Kozaya zarar veren kuş, kertenkele ve dermestes

(sinek) türlerinden korunmalıdır

Ergin dönem

*Kelebek devresi 3-10 gün

*Kozadan çıktıktan sonra çiftleşir ve yumurtlar

*Yem yemezler ve uçamazlar

*Dişiler daha büyük ve daha yavaştır

*Multivoltin ortalama 400

*uni- ve bivoltinler ise 500-600 yumurta.

Dut yaprağı Yetiştirme şartları

*İyi kaliteli ve bol dut yaprağının elde

edilebileceği her mevsimde ipekböceği

yetiştiriciliği yapılabilir.

*Dut yaprağının varlığına ve miktarına bağlı

olarak ipekböceği yetiştiriciliğinin yapılıp

yapılmayacağı ve kapasitesi belirlenir.

*En uygun şartlarda yılda, hektar başına 20-25

ton yaprak elde edilebilir.

*Bir kutu (20000 yumurta) ipekböceği tohumu

için 750-800 kg dut yaprağı (40 dut ağacı) gerekir

İşçi Yetiştirme şartları

*Ülkemizde ipekböceği yetiştiriciliği için işgücü

genellikle kadın ve çocuklardan sağlanmaktadır ve

boş zamanları değerlendirme açısından önem

taşımaktadır.

*Bir kutu tohumdan koza elde edilinceye kadar 18.4

yevmiye erkek işgücüne ihtiyaç duyulmaktadır.

Yetiştirme yeri Yetiştirme şartları

*Yetiştirme yerleri ayrı olarak inşa edilebileceği gibi

yetiştiricinin kendi evinin bir odası şeklinde de olabilir.

*Önemli olan gerekli sıcaklık, nem, havalandırma ve

ışıklandırmayı sağlayabilmektir.

*Ülkemiz şartlarında binalar kuzey-güney yönünde

Ekipman Yetiştirme şartları

*Kerevetler:

* Genellikle ağaçtan ve portatiftir

* Kerevetlikler 2.5 m yükseklikte, 1.5 m uzunlukta ve 1 m

genişliktedir

* Bunlara 20 cm aralıklarla 10 kerevet yerleştirilebilir

* Karınca vb zararlıların larvalara zarar vermesini

engellemek amacıyla kerevet ayakları küçük su

havuzcuklarının içine oturtulmalıdır.

Ekipman Yetiştirme şartları

*Besleme tablaları (yatakları):

* İpekböcekleri kerevetler üzerine yerleştirilen besleme

yatakları içinde yetiştirilir

* taşınması kolay ve hafif olmalı

* ince tahta, kontrplak vb malzemeden 70-90 cm eninde

90-120 cm uzunluğunda ve 7.5-15 cm derinliğinde yapılır

* 120-140 cm çapında yuvarlak besleme tablaları da

kullanılmaktadır.

Ekipman Yetiştirme şartları

*Parafin kağıdı veya yağlı kağıt:

* Kıyılmış dut yapraklarının kurumasını önlemek

* yetiştirme yataklarındaki nem seviyesini korumak

amacıyla

* İpekböceklerinin ilk yaşlarında kullanılır.

*Köpük-kauçuk şeritler:

* İlk iki yaş döneminde gerekli nemi sağlamak amacıyla

* 2.5 cm genişlik ve kalınlıktaki şeritler suya batırılarak

yetiştirme yatakları etrafına asılır

* Bunun yerine daha ucuz temin edilebilen gazete kağıdı

şeritleri de kullanılabilir.

Ekipman Yetiştirme şartları

*Tüyler: Kuluçkadan yeni çıkmış larvaların yetiştirme

yataklarına alınmasında kullanılır

*Yaprak kıyma tahtası ve bıçakları:

* Dut yapraklarının kıyılması için 90x90x5 cm boyutlarında

tahtalar

* 30-50 cm uzunluğunda geniş ağızlı bıçaklar

* Otomatik yaprak kıyan makinalar da kullanılabilir.

*Yaprak muhafaza sandıkları:

* Yaprakların tazeliğini koruması için 150 cm uzunlukta, 90

cm genişlikte ve 80 cm derinlikte sandıklar

* Sandıkların çevresi 7.5 cm genişlikte ızgara ve çuval vb

örtülerle kaplanır

* Zaman zaman su püskürtülerek yaprakların kuruması

önlenir.

Ekipman Yetiştirme şartları

*Ağlar: Besleme yataklarının temizliğini sağlamak

amacıyla her tabla için en az iki olmak üzere pamuk

ipliği veya naylondan değişik göz genişliğinde ağlar

kullanılır. Ağların göz genişliği;

* 1. ve 2. yaşlar için 2 mm

* 3. yaş için 10 mm

* 4. ve 5. yaşlar için 20 mm olmalıdır.

*Askılar:

* Koza örme döneminde İpekböceklerine destek

* Döner çerçeveli, plastik veya saptan, prizmatik ve çok

ayaklı askılar kullanılabilir

* kısa boylu bitkilerden de yararlanılabilir.

Ekipman Yetiştirme şartları

*Higrometre ve termometre: Yetiştirme yerinin nem

ve ısı ölçümünde kullanılır. Civalı olmamalı.

*Sehpalar: Yemleme ve temizlik işlerinde tablaların

yere konulmadan hazırlanmasını çabuklaştıran ve

kolaylaştıran 90 cm yüksekliğinde tahtadan yapılmış,

taşınabilir sehpalar.

*Diğerleri:

* yaprakları taşımada kullanılan sepet, küfe, leğen ve

kovalar,

* dezenfeksiyon ve ıslatma işlemleri için pülverizatör,

* ısıtma işlemi için soba vb ısıtıcılar,

* havalandırma cihazları vb aletlerdir.

Yetiştirme hazırlıkları

*Dış etkenlere ve hastalıklara dayanıksız

*Yetiştirmeye başlamadan önce yetiştirme yeri ve

ekipmanların kir, toz, çatlak, bozuk, eksik ve

yetersizliklerinin giderilmesi ve dezenfeksiyon

yapılması hayati önem taşımaktadır.

*Yetiştirme yerinin;

* kapı, pencere, taban ve tavanı izole edilmeli

* duvarları sıva ve badana yapılmalı

*Odada kullanılacak boyalar, sıcaklık, nem ve

dezenfeksiyon etkisiyle gaz çıkarmamalı, yumuşayıp

yapışmamalı veya dökülmemeli.

Yetiştirme hazırlıkları

*Dezenfeksiyon için % 2’lik formaldehit solüsyonu 80

ml/m2 hesabıyla pülverize edilir

*Bir gün kapalı tutulur bir gün havalandırılır

*En önemli basamak yumurtaların üretilmesidir.

*Verimi yüksek, hastalıksız ve iyi kaliteli yumurta

üretimi uzmanlık isteyen, iyi yetişmiş personel, maddi

güç ve teçhizat gerektiren bir işlemdir

*Türkiye’de;

* Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

* Görükle Polihibrid İpekböceği Tohum Üretim ve

Pazarlama Kooperatifi

* Bursa İpekböcekçiliği Araştırma Enstitüsü.

Yetiştirme hazırlıkları

İpekböceği tohumlarının, kışlaklardan çıkarılmasıyla

dağıtılıncaya kadar geçen süre içinde;

*Güneş ışığının tohum kutuları üzerine doğrudan

gelmemeli, koyu renkli kutularda muhafaza edilmeli,

*Yüksek ısı veren yerlere konulmamalı,

*Bulundurulduğu yer ve taşıyıcıların temiz olmalı,

*Taşıma araçları havalandırılabilir olmalı, kutuların

kapalı ve havasız yerlerde bulundurulmamalı,

*Özellikle zirai mücadele ilaçları gibi zehirli, petrol ve

ürünleri gibi zararlı maddelerle bir arada

bulundurulmamalı,

*Sigara dumanıyla temas etmemeli

Kuluçka

*Yumurtalardan birörnek çıkış elde edilebilmesi için

Kuluçka odaları veya dolapları;

* temiz ve dezenfeksiyona uygun

* gerekli ısıtma, aydınlatma, havalandırma ve

nemlendirme düzeneklerine sahip olmalıdır.

*Kışlamayan ve asit muamelesinden sonra hemen

kuluçkaya konulacak yumurtalar için 24-26 °C’lik ısı

ve % 75-80 nem gereklidir.

*Kuluçka dönemi boyunca ısı ve nem sabit

tutulmalıdır.

Kuluçka

*Kışlayan ve soğuk muhafazada tutulan yumurtalar

hemen 24-25 °C’lik ısıya maruz bırakılmazlar.

* İlk 3 gün 15 °C ısı ve % 75 nem

* 2 gün 18 °C ısı ve % 75 nem

* 4 gün 24 °C ısı ve % 80 nem

* daha sonra 25-26 °C ısı ve % 85 nem uygulanır

* Kuluçka süresi 11-14 gün arasındadır.

*Kuluçkanın sonlarına doğru yumurtalar koyu renkli

kutularda tutulur

*Renk maddelerinin oluşumundan itibaren de 16

saat ışık uygulanmaya başlanır

*Uygun olan mevsimlerde gündüz aydınlık, gece

karanlık tutulması birörnek gelişme ve çıkış için

gereklidir.

Kuluçka

*Herhangi bir nedenle uyandırılan yumurtaların

gelişiminin durdurulması ve çıkışın ertelenmesi

gerekebilir.

* Bu durumda kuluçkanın 2. veya 3. günü yumurtalar 5

°C’de bir hafta bekletilebili

* Bu soğukta bekletme işlemlerinde nem % 75’in altına

düşürülmemelidir.

*Yumurtaları uyandırmak amacıyla; yumurtaların

* gübre içine gömülmesi

* yatak içine, mangal veya soba altında, koyun veya koltuk

altında tutulması

* direk güneş ışığına maruz bırakılması gibi uygulamalar

zararlıdır.

Çıkış

*Larvaların çıkışı sabah 8 civarında yoğunlaşır.

*besleme yataklarına saat 10 civarında alınmalı.

*Yumurtalar bir gün önce siyah kutu içinde tutulur.

*Böylelikle erken gelişenlerin çıkışı engellenmiş, geç

gelişenlerin de gelişmesi sağlanmış olur.

*Çıkış günü yumurtalar ışığa maruz bırakılır ve

oluşan ışık uyarımıyla birörnek larva çıkışı

gerçekleştirilir.

*Bir gün içerisinde % 90 oranında çıkışın

tamamlanması gerekir.

Çıkış

*Çıkış % 50-60 oranında gerçekleşmişse, larvaların

besleme yataklarına alınması ertelenebilir.

*Bu amaçla;

* çıkan larvalar yumuşak bir kağıt içine konularak 7-10 °C

ısıda 3 gün kadar bekletilebilir

* Nem ise % 75’in altına düşürülmemelidir

* Bütün yumurtalardan çıkış tamamlandığında eski ve yeni

çıkanlar karıştırılarak besleme tablalarına alınır.

Çıkış

*Larvaların tohum kutularından besleme tablalarına

alınmasında dikkatli olmalıdır.

*Bu amaçla;

* Kutuların üzeri ince gözenekli kanaviçe, seyrek tülbent

veya ince delikler açılmış kağıtlarla kaplanır.

* Bez veya kağıtların üzerine 0.5 cm2 büyüklükte dut

yaprakları serpiştirilir.

* Larvaların tamamı dut yapraklarını yemek üzere yukarı

çıktıklarında bez veya kağıtlar dikkatlice tutularak

besleme yataklarına taşınır.

* Zedelenme nedeniyle tüy kullanılmamalıdır.

*Besleme yataklarına alınan larvalara 2 saat sonra

ilk yemleme yapılır.

Yemleme

*İyi kaliteli ve yeterli miktarda dut yaprağı

kullanılmalıdır

*yeterli olmaması veya kalitesiz yaprak kullanılması,

gelişme düzensizliklerine sebep olur

*birörnek gelişme sağlanamaz

*aynı anda, uyuyan ve yem yiyen ipekböcekleri

birlikte bulunur

*Özellikle ilk üç yaş döneminde yetersiz yemlemenin

etkisi daha belirgindir

*gereğinden fazla yaprak kullanılmak ekonomik

değildir, işgücü ve yaprak israfına neden olur.

Yemleme

*ilk üç yaş döneminde yaprağın üzerinden ortasını

*son iki yaş döneminde kenarlarını yerler

*Her yaş dönemi 7 farklı safhada;

* “İlk besleme” safhasında larvalar iştahlı

* “iştahın azaldığı”

* “az yeme” safhasında iştah azdır ve tüketim azalır

* iştahın tekrar arttığı “aktif safha”‘da yaprak ihtiyacı çok

artar

* “son besleme” safhasında bu artış devam eder

* ”uyku öncesi” safhada ise iştah giderek azalır

* “uyku safhası”ndan önce iştah kesilir.

*Bu safhalar dikkate alınarak yemlemenin

düzenlenmesi en uygun olanıdır.

Yemleme

*besleme döneminde (25-30 gün) 30 g yaprak tüketir

* İlk üç yaşta % 2

* dördüncü yaşta % 10

* beşinci yaşta % 88’lik yem tüketimi gerçekleşir

*Her kutuda 20000 yumurta vardır

*Bunların 18000’inden larva alınabilir

*Besleme döneminde ölenler ve küne ile atılanlar

çıkarıldığında 16000 larva gelişebilir

*Sonuç olarak 30 gram hesabıyla 480 kg dut

yaprağına ihtiyaç vardır

*Kuruyan solan ve atılan yapraklar da eklendiğinde

600 kg yaprak, bir kutu ipekböceği için yeterlidir.

Yemleme

*İpekböceğinin gelişmesi yaprak kalitesinden de

etkilenmektedir. Kaliteli yaprakların elde edilebilmesi

için;

* Toprağın; nem tutma kapasitesi yüksek, özlü ve kuvvetli

olmalı, ne fazla balçıklı ne de fazla kumlu olmalı,

* Bitkilerin ihtiyacını karşılayacak dengeli ve optimum

düzeyde gübre uygulanmalı, aşırı azotlu gübre

kullanılmamalı,

* Yıllık yağışın yeterli olmadığı durumlarda sulanabilmeli,

* Yapraklar ihtiyaç duyulduğu kadar ve kartlaşmadan,

günün serin saatlerinde, sabah erken, çiğ kalktıktan

sonra veya akşam geç vakit toplanmalı,

* Toplanan yapraklar, serin, temiz ve mümkün olduğu

kadar nemli bir ortamda muhafaza edilmelidir. Fazla

yapraklar sandıklar içerisinde tutulabilir.

Yemleme

*Genç ipekböcekleri ince, yumuşak, su, protein ve

şeker içeriği yüksek, nişasta ve selüloz içeriği düşük,

küçük ve filiz halindeki yaprakları

*Gelişmiş ipekböcekleri protein oranı yüksek olan, su

oranı fazla olmayan yumuşak ve gelişmiş yaprakları

iyi değerlendirirler.

Temizlik

*Solan ve kuruyan yapraklar, dışkılar, deri

döküntüleri, ölü ve sağlıksız larvalar vb maddelerle

kirlenmiş olan besleme yataklarının zaman zaman

temizlenmesi gerekir.

*Aksi halde;

* yataklarda nem oranı yükselmekte

* mikroorganizmaların çoğalması kolaylaşmakta

* fermentasyon sonucu oluşan ısı ve gazlar ipekböceği

gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.

Temizlik

*İlk yaş dönemlerinde çok küçük olan larvalara zarar

vermemek için sık sık temizlik yapılmamalıdır

*Yatakların temizlenmesi;

* 1. yaşta bir kere

* 2. yaşta iki kere (birinci uykudan sonra, ikinci uykudan

önce)

* 3. yaşta 3 kere (ikinci uyku sonrası, yaş ortası, üçüncü

uyku öncesi) yapılır

* Son iki yaşta (4. ve 5. yaş) yetiştirme şekli önem

taşımaktadır

Temizlik

*Yaprakların tek tek veya kısa dal parçaları şeklinde

verildiği çok katlı sistemde her sabah temizlik

yapılmalıdır

*Besleme tablası olmayan 2-3 katlı sabit sistemde;

* 4. yaşta iki

* 5. yaşta üç kere temizlik yapılabilir

*Yapraklı dalların kullanıldığı 1-2 katlı sabit sistemde

ise üç kere (üçüncü uykudan 2 gün sonra, 5. yaşta,

askıdan önce) temizlik yeterlidir.

Temizlik

*Temizlenecek besleme yatağı üzerine temizlik

ağları serilir

*ağ üzerinde bir veya iki kere yemleme yapılarak

bütün sağlıklı larvaların gözeneklerden geçerek ağın

üzerine çıkması sağlanır

*daha sonra ağ temiz besleme yatağına aktarılır

*kirli besleme yatağı temizlenerek yeni larvalar için

hazırlanır.

Sıklık

*İpekböcekleri geliştikçe büyüklükleri artmakta ve

dolayısıyla yataklardaki böcek sıklığı da artmaktadır

*Aşırı sıklık;

* hareket kısıtlanır,

* yem yemede ve gelişmede düzensizlikler,

* birbiri üzerine yığılmalar,

* fermentasyon sonucu gaz birikimi ve ısının yükselmesi,

* dolayısıyla sağlıksız bir ortam şekillenir.

*Aşırı seyreklik;

* yaprak zayiatı,

* ekipmanın gereksiz yer kaplaması

* işgücü israfına neden olur.

Sıklık

*İpekböcekleri özellikle genç yaşlarda çok hızlı

geliştiklerinden sık sık ve genellikle yatak temizliği

sırasında seyreltilmelidir. Bu amaçla özel çubuklar

kullanılır.

Üni- ve bivoltin ırklarda bir kutu ipekböceği için

gerekli alan ve yaprak miktarı.

Alan,m²

Yaş Yaş başlangıcı Yaş sonu Yaprak,kg

1 0.2 0.8 1-2

2 1.0 2.0 5-6

3 2.0 4.5 20-25

4 5.0 10.5 80-90

5 10.5 20.5 450-475

Sıklık

*Yetiştirme yerinin ısısı ve nemi fazla olduğunda

veya

*yataklarda ıslaklık arttığında

*böcekler seyreltilerek

* hem ısının düşmesi

* hem de yatakların kuruması sağlanabilir.

Hastalıklar

*Protozoa hastalıkları

*Karabatan (Pebrin).

*Bakteriyel hastalıklar

*Baygınlık (Flacherie) hastalığı,

*Sindirim organlarının bakteriyel hastalığı,

*Septisemi,

*Sotto,

*Kort.

Hastalıklar

*Virus hastalıkları

*Sütleme (Grasserie) (sarılık),

*Sitoplazma polihedrosisi,

*Bulaşıcı Flacherie,

*Gattine.

*Mantar hastalıkları

*Kireç hastalığı (Muscardine, Calcino),

*Beyaz muscardine,

*Yeşil muscardine,

*Sarı muscardine,

*Kırmızı muscardine,

*Aspergillus ve Sterigmatocystis.

Zararlılar

*Uzi sineği, Uji sineği, Japon Ujisi (Kyoso

sineği),

*Dermestes’ler,

*Anthrenus’lar,

*Kurtçuk (Pediculoides ventricosus),

*Nematodlar,

*Karıncalar,

*Kertenkeleler,

*Fareler,

*Sincaplar,

*Kuşlar.

Tüm Notları indirmek için: http://veteriner.selcuk.edu.tr/docs/serefinal.rar

Gelen Aramalar:

ipek böceğiipek böceği kozasıipek kozasıipek böceği yetiştiriciliğiipekböceğiipek böceği yumurtasıipek böçekçiliğiipek böceği nasıl yetiştiriliripek böceği resmiipekböceği hayat sirkülasyonupebrin hastası ipek böcekleriİPEK BÖCEGİ RESİMLERİipek böceği kozası nasıl oluşuripek kozası resimleriipek böcekleri koza yapar